Home / Baklava / Agathonas Iakovidis – mistrz rebediko

Agathonas Iakovidis – mistrz rebediko

Agathonas. Jego imię oznacza, że bez wątpienia usłyszymy rebediko w najlepszej interpretacji. Jest to muzyk powszechnie znany i ceniony nie tylko w swoim kraju, zapraszany od początku swej kariery na koncerty w Europie, Stanach Zjednoczonych oraz w Australii.

Kim tak naprawdę jest Agathonas? Muzyczny samouk, dziecko przesiedleńców z Azji Mniejszej, muzyk o międzynarodowej sławie w niszowej dziedzinie rebediko, pieśniarz i kontynuator ludowej muzyki, niepozwalający odejść w zapomnienie greckiej tradycji. Już w 2001r. wymieniony w sześciotomowym „Słowniku muzyki greckiej: od Orfeusza do dzisiaj” (Το Λεξικό της Ελληνικής Μουσικής: από τον Ορφέα έως σήμερα) jako „czołowy przedstawiciel <<nowej fali rebediko>>, znany po prostu jako Agathonas”. Przesympatyczny człowiek, z typowym greckim wąsem i z ogromnym dystansem do rzeczywistości, jednak w pełni świadomy swej wartości artystycznej.

Agathonas Iakovidis jest znany tylko pod swoim imieniem, które stało się wręcz swoistym pseudonimem artystycznym, synonimem słowa rebediko. Mówisz Agathonas — myślisz rebediko. Rebediko (w l. mn. rebedika) to rodzaj ludowej pieśni, która pojawiła się na wybrzeżach greckich miast zamieszkiwanych przez robotników (Pierea, Saloniki, Wolos), a potem przewędrowała do innych osiedli miejskich. Jej początki datuje się  na koniec XIX w. Słowo to jest nieprzetłumaczalne i niewytłumaczalne, po raz pierwszy pojawia się pomiędzy 1910 a 1913 r. na okładkach dwóch płyt gramofonowych. Podstawowe instrumenty klasycznego okresu rebediko to buzuki, gitara, baglamas, czasem używano teżakordeonu, skrzypiec, kontrabasu, sandouri, outi oraz drewnianych łyżki, którymi wybija się rytm). Utwory te początkowo dotyczyły miłości, sprytu (a raczej cwaniactwo), narkotyków, więzienia, wraz z pozyskaniem popularności rozszerzyła się ich tematyka. Miłość (zwłaszcza niespełniona lub zawiedziona) pozostała w centrum zainteresowania twórców, ale zaczęły się pojawiać pieśni obejmujące szersze spektrum małych ludzkich uczuć, smutków i radości. Bieda, śmierć, rodzina, samotność za granicą, praca, choroba, narkotyki — rebediko stało się swoistym muzycznym manifestem klasy robotniczej.

Agathonas urodził się w 1955 we wsi Evaggelismo, w okolicy Langada w pobliżu Salonik. Pierwsze muzyczne doświadczenia pochodzą z jego najbliższego otoczenia i są nasączone melodiami z Azji Mniejszej, skąd przesiedlono jego rodziców w czasie przymusowej wymiany obywateli pomiędzy Turcją a Grecją (traktat w Lozannie, styczeń 1923). Ten fakt zaciąży na całej jego muzycznej karierze, a przede wszystkim na jego wrażliwości artystycznej. W wieku 16 lat zaczął grać na rożnych instrumentach muzycznych takich jak gitara, baglama, uti, buzuki, tzura, mandola i mandolina, za ich pomocą próbując przekazać światu swoje muzyczne fascynacje i zasłyszane melodie. Jest samorodnym talentem muzycznym — wszystkiego, co wie o muzyce, nauczył się sam. Jego artystyczne początki datują się epokę μπουάτ [buat, pudełko], która wyrosła z greckiego nurtu Nowej Fali, świecącej triumfy w latach 60-tych i 70-tych.

Młody Agathonas szybko orientuje się, że to rebediko jest tym, co najbardziej go interesuje. A jako że i tembr jego głosu jest odpowiedni do wykonywania tego rodzaju muzyki, od tej pory poświęca się jej bez końca. Sam twierdzi, iż „służy” jej od 1973 roku, „zdecydowanie odmawiając zwrócenia się w kierunku jakiegoś bardziej popularnego obecnie nurtu muzycznego”. W 1977 zakłada „Zespół Rebediko z Salonik”(Ρεμπέτικο Συγκρότημα Θεσσαλονίκης) z którym nagrywa 2 płyty (1982 i 1983), jednocześnie intensywnie koncertując w całej Grecji. Po kilku latach decyduje się na przeprowadzkę do stolicy. Tam, w 1981 r., nawiązuje współpracę z wieloma znanymi muzykami jak Kostas Papadopoulos, Giorgos Koros, Wasilis Soukas, Lazaros Koulaksizis, Nikos Filippidis, Nikos Chatzopoulos, jednocześnie występując w kraju ,USA i całej Europie.  W 1987 r. podejmuje decyzję o powrocie do Salonik, gdzie pracuje do dzisiaj ze swoim zespołem (założonym w 1992 r.). Jest żonaty, ma jednego syna Nikosa, który odziedziczył muzyczne zainteresowania po ojcu i bierze udział w telewizyjnych programach o rebediko w lokalnej stacji telewizyjnej ET3 w Salonikach.

Agathonas Iakovidis ma na koncie imponującą dyskografię, płyty autorskie i wydane wraz z kolejnymi zakładanymi przez siebie zespołami. W nagraniach uczestniczyło tez wielu innych, nie mniej znanych, wykonawców : Glikeria (Γλυκερία) w 1998, Katarina Ksirou czy Wasilis Nousias. Podczas pobytu w Atenach przypadkowo poznał i zaprzyjaźnił się z Babisem Gole (Μπάμπης Γκολές), co zaowocowało po latach wydaniem wspólnej płyty z 18 duetami w 1999 oraz kolejnej w 2001. Jego dorobek muzyczny jest naprawdę ogromny. Trzeba dodać, ze Agathonas nagrał również 14 największych przebojów wielkich mistrzów rebediko (1996), w 1992 r. „na żywo” nagrał 2 płyty zawierające utwory z lat 1850-1934 oraz 1935-55. Tym sposobem próbuje ocalić od zapomnienia to, co stanowiło przez wieki podstawę ludowej i narodowej greckiej tradycji, stanowiąc swoistą obronę przed „sturczeniem” Greków.

Powyższym tekstem chciałam udowodnić, iż jego sława nie datuje się od wyboru na konkurs Eurowizji. Z kandydowaniem na Eurowizję wiąże się natomiast dość zabawna historia — latem 2012 roku, po którymś z koncertów, podszedł do niego jeden z członków „Koza Mostra”, proponując współpracę przy nagraniu piosenki. Jako że miała być w stylu rebediko, Agathonas zaakceptował pomysł od razu. Nagranie miało się odbyć po jego powrocie z serii koncertów w Australii. W listopadzie, tuż po powrocie, dowiedział się od zespołu, iż wspomniana piosenka będzie brać udział w konkursie w Malmo. Zgodził się chętnie, tym bardziej, że… ma tyle samo lat, co Eurowizja i jak sam mówi: „Co mi mogą w tym wieku zrobić…” W trakcie zmagań konkursowych w Szwecji obchodził swoje urodziny.

Źródła:
*agathonasiakovidis.blogspot.com
*“Το Λεξικό της Ελληνικής Μουσικής: από τον Ορφέα έως σήμερα” Τάκης Καλογερόπουλου, εκδόσεις Γιαλλελή το 2001.
*Audycje i wywiady telewizyjne podczas programów „Ολα 10”, „Ράδιο Αρβίλα”, oraz greckich eliminacji do konkursu Eurowizji

About Małgorzata Baczyńska

KOMENTARZE