Home / Bałkany / Albania / Albania: Ciąg dalszy kontrowersji wokół Albpetrolu

Albania: Ciąg dalszy kontrowersji wokół Albpetrolu

Autorka: Anna Kędzia

 

Tydzień po otwarciu ofert w przetargu o państwową spółkę naftową Albpetrol dalej nie są znane żadne bliższe informacje, a członkowie Komisji Weryfikacji Ofert  i minister gospodarki Edmond Haxhinasto powtarzają, że weryfikacja dokumentów trwa

 

Intensywny lobbing

W tej sytuacji nieprzypadkowa wydaje się wizyta w Tiranie byłego amerykańskiego dyplomaty Franka G. Wisnera, doradcy ds. spraw zagranicznych amerykańskiej firmy prawniczej i loggingowej Patton Boggs, która doradza również albańskiemu rządowi w sprawie oceny ofert  o Albpetrol. Wisner zasłynął w 2011 r. skandalem dyplomatycznym w Egipcie, kiedy wbrew polityce prezydenta USA Baracka Obamy publicznie poparł reżim Hosniego Mubaraka, z którym łączyły Wisnera bliskie związki osobiste i biznesowe.

Wisner  14 września odbył spotkanie z premierem Albanii Salim Berishą, w trakcie którego dwóch oficjeli rozmawiało jednak  głównie o zasługach byłego dyplomaty dla niepodległości Kosowa. W trakcie spotkania Berisha miał zadeklarować, że oferty w prywatyzacji Albpetrolu zostaną rozpatrzone w sposób transparentny i według ścisłych procedur, poinformowała Kancelaria Premiera w komunikacie.

Do Tirany przybył także Abby Badwi , sam prezes zarządu kanadyjskiej firmy paliwowej Bankers Petroleum, innego gracza w sprawie Albpetrol, który traci swoją pozycję w przetargu. W piątek 14 września Badwi ma spotkać się z ministrem Edmondem Haxhinasto. Na spotkaniu ma być obecny również kanadyjski ambasador w Albanii James Fox, jak też inni wysocy przedstawiciele kanadyjskiego środowiska biznesowego.

 

Kto stoi za Albpetrol?

Kolejną ważną postacią wydaje się tu  Essad Puskar, który reprezentował Vetro Silkroad w trakcie przetargu o Albpetrol. Z osobą Pushkara wiąże się inny przypadek  prywatyzacji w Albanii, mianowicie sprawa rafinerii Armo. Puskar  współpracował wówczas blisko z Rezartem Taçim, obecnym właścicielem Armo i Taçi Oil, firmy która posiada około 300 stacji benzynowych w Albanii. Taçi prowadzi też telewizję Albanian Screen i kilka organizacji charytatywnych. Prywatyzacja Armo zakończyła się problemami Rezarta Taçiz Narodowym Bankiem Azerskim, w którym biznesmen zaciągnął dług w wysokości 75 mln EUR na zakup rafinerii. Także w przypadku Armo Taçi początkowo występował pod przykrywką innej instytucji – amerykańskiej firmy z Teksasu.

Puskar wypłynął także w związku z nietransparentym procesem wyboru Behxheta Pacolliego na przewodniczącego Parlamentu Kosowa w lutym 2011.

Silk Road przedstawia się jako amerykański fundusz inwestycyjny z Chicago, który w tym wypadku działa w ramach konsorcjum z Vetro, firmą z siedzibą w Singapurze, o której z kolei wiadomo bardzo mało.

 

Więcej pytań

Pytanie, kto stoi za rekordową ofertą w przetargu o stuprocentową prywatyzację Albpetrol to bynajmniej nie jedyna  tajemnica w największym procesie prywatyzacji w Albanii od początku lat 90.

Nie wiadomo, m.in. co tak naprawdę obejmuje przedmiot transakcji. Czy chodzi tu o same inwestycje w konkretne szyby naftowe, czy też zakres działania firmy, która wygra przetarg, będzie znacznie szerszy, mianowicie będzie ona miało prawo do eksploatacji nieznanych do tej pory złóż ropy, a tym samym zmonopolizuje rynek naftowy w kraju? Gazeta-Shqip podaje, że koncesje mają objąć również nieodkryte złoża i to na przestrzeni najbliższych 25 lat.

Jeśli przyznane uprawienia będą tak szerokie, a za Vetro Silkroad rzeczywiście stoi Taçi Group, Rezart Taçi stanie się monopolistą wydobycia, produkcji i dystrybucji paliw w Albanii.

Oferta Vetro Silkroad budzi jednak wątpliwości. Po pierwsze, nie zawiera wymaganej gwarancji ze strony jednego z 50 głównych banków świata, ale proponuje zabezpieczenie ze strony małego banku w Chicago. Co więcej, wygląda na to, że ani Vetro ani Silkroad nie mogą wykazać się wymaganym w przetargu przynajmniej pięcioletnim doświadczeniem w  międzynarodowym sektorze energetycznym.

 

Albpetrol a wybory

Zaproponowana przez konsorcjum kwota 850 mln EUR stanowi dość znaczną część albańskiego PKB. Analityk The Economist George Philip przewiduje jednak, że nawet jeśli cała suma zostanie zainwestowana w rozwój gospodarczy, nie znajdzie to realnego odzwierciedlenia w domowych budżetach Albańczyków do czasu wyborów w 2013 r. Jaki będzie rzeczywisty wpływ prywatyzacji Albpetrol na dalszą karierę polityczną Saliego Berishy? George Philip dodaje, że stuprocentowa prywatyzacja firmy doprowadzi do utraty przez rząd kontroli nad zasobami ropy, kluczowego dla Albanii surowca.

 

Źródło: Gazeta Tema 1, 2, Top Channel, Shekulli, Mapo, Koha Jone, Gazeta Shqip, BalkanWeb, 24-ore, respublica.al, Wikipedia

 

About Marta Kolczynska

KOMENTARZE