Home / Bałkany / Albania / Albania: Niższy deficyt budżetowy, który dusi gospodarkę

Albania: Niższy deficyt budżetowy, który dusi gospodarkę

Autorka: Marta Kołczyńska

 

Albania zrealizowała w okresie styczeń-lipiec br. wpływy budżetowe w wysokości ALL 190 mld (EUR 1,36 mld), czyli 53,4% planu budżetowego, podczas gdy wydatki na łączną kwotę ALL 211 mld (EUR 1,51 mld) stanowią 53,2% planu, wynika z danych Ministerstwa Finansów (Ministria e Financave). Ponieważ siedem miesięcy to dokładnie 58,(3)% roku, wskaźniki te możnaby uważać za nieco zbyt niskie, choć zrównoważone, i przez to nie budzące większych obaw. Jednak struktura zmian poszczególnych pozycji, w szczególności spadek wpływów z podatków oraz cięcia wydatków kapitałowych, każe zastanowić się, jakim kosztem osiągnięto taki rezultat, i jaki jest naprawdę stan albańskiej gospodarki.

 

Wpływy rosną, ale nie dzięki koniunkturze

W pierwszych siedmiu miesiącach roku spadały wpływy z tych podatków, które świadczą o stanie koniunktury, natężeniu działalności gospodarczej i zamożności mieszkańców. Wpływy z podatku dochodowego zmniejszyły się aż o 21% r/r do ALL 9,87 mld, z tzw. podatku od małych biznesów strafiającego do samorządów lokalnych spadły o ¼ do ALL 1,5 mld, a z ceł spadły o przeszło 11% r/r do ALL 3,44 mld.

Wpływy z VAT w okresie styczeń-lipiec br. wzrosły co prawda nominalnie o 1,6% r/r, ale biorąc pod uwagę średnio 2%-ową inflację – realnie spadły.

Z podatków od dochodów osobistych (stawka 10% pensji, honorariów czy np. dochodów z najmu) budżet zebrał o 2,6% r/r do ALL 15,8 mld. Biorąc pod uwagę, że płace w sektorze publicznym w tym roku rosły, za niższe podatki osobiste muszą odpowiadać niższe płace w sektorze prywatnym.

Jednocześnie rosły wpływy z tzw. podatków narodowych, czyli od używania samochodu, opłaty portowe, przeróżne podatki i opłaty związane z ochroną środowiska, itd. W okresie styczeń-lipiec zebrano ich ALL 16,6 mld, czyli prawie o 50% więcej niż przed rokiem. Mniejsze były też wpływy z i tak mało popularnych ubezpieczeń zdrowotnych.

Summa summarum łączne wpływy podatkowe wzrosły w skali roku o ALL 7,2 mld, czyli niecałe 4%, do ALL 189,9 mld.

 

Wydatki spadają, ale kosztem inwestycji i subwencji

Wydatki budżetowe tymczasem spadały, co prawda o skromne ALL 2,5 mld do ALL 211, ale jednak. Tyle że jakim kosztem? Wydatki osobowe, nieznacznie bo nieznacznie, ale rosły, nominalnie o 1% r/r. Bez zmian pozostały też spłaty odsetek od długu, ale tego nie dało się ruszyć. W omawianym okresie zwiększyły się również wydatki operacyjne, o 10% do ALL 21,3 mld, co stanowi 73,3% planu budżetowego na ten rok.

Obcięto zaś np. subwencje, niemal trzykrotnie do ALL 900 mln, wydatki samorządu lokalnego o 10% do ALL 15,3 mld, a przede wszystkim wydatki kapitałowe, czyli inwestycje. Te zredukowano aż o prawie 18% r/r do ALL 31,7 mld, z czego najbardziej inwestycje finansowane z środków krajowych (o 37% r/r do ALL 17,2 mld), co starano się mało skutecznie kompensować rosnącymi inwestycjami finansowanymi przez zagranicę.

 

Deficyt niższy, ale finansowany zagranicą

W rezultacie deficyt budżetowy po siedmiu miesiącach 2012 r. sięgnął ALL 21 mld (51,1% planu), znacznie mniej niż prawie ALL 31 mld rok wcześniej (wtedy było to 66% planu). Ciekawe jest również finansowanie deficytu. Nadal przeważa finansowanie krajowe (ALL 12 mld), jednak nominalnie jest o ponad połowę niższe niż rok wcześniej (ALL 25,3 mld). Jednocześnie wpływy z prywatyzacji zwiększyły się dwukrotnie r/r do ALL 700 mln.

Resztę Albania pożyczyła zagranicą w postaci ALL 16,5 mld długoterminowych kredytów, podczas gdy rok wcześniej zaciągnięto ich ALL 8,8 mld.

 

Sytuacja finansowa Albanii sprawia wrażenie, jakby usilnie starano się utrzymać pod kontrolą główne pozycje budżetu, a szczególnie wskaźnik deficytu oraz długu publicznego, tnąc po najmniejszej linii oporu aby wyrównać spadające wpływy podatkowe. Spoza liczb wyziera zaś obraz spowolnienia gospodarczego oraz spadających realnych dochodów ludności, co potwierdzają inne dane statystyczne oraz ujemny „wzrost” gospodarczy w I kwartale br., których rząd najwidocznie nie przyjmuje do wiadomości. Technicznie recesja wymaga dwóch następujących po sobie kwartałów spadku PKB, więc pozostaje czekać do końca wrześnie za dane za okres kwiecień-czerwiec.

 

Dane: Wykonanie budżetu styczeń-lipiec 2012 r.

 

Źródło: MinFin.gov.al

About Marta Kolczynska

KOMENTARZE