Home / Baklava / Bezkompromisowość w czystym wydaniu: Slavenka Drakulić
drakulic_226097S1

Bezkompromisowość w czystym wydaniu: Slavenka Drakulić

Slavenka Drakulić to kolejna po Dubravce Ugerešić kobieta, która odważyła się głośno wypowiedzieć swoje zdanie na temat piekła, jakie rozpętało się wraz z rozpoczęciem wojny domowej. Wychowana w zjednoczonej Jugosławii, gdzie Chorwaci, Serbowie i Słoweńcy żyli obok siebie w zgodzie, nie mogła pogodzić się z narastającą falą skrajnego nacjonalizmu, a także z szerzącym się okrucieństwem. Wydane przez nią zbiory esejów – Kako smo prezivjeli komunizam i uz to smijali (1991), oraz Balkan express (1992) były ostatnimi książkami Drakulić, które zostały wydane za zgodą władz chorwackich i bez atmosfery skandalu. Jednak odważne głoszenie własnych poglądów i jawny sprzeciw w stosunku do zaistniałego konfliktu przysporzył pisarce wielu wrogów. Społeczeństwo ogarnięte nacjonalistyczną gorączką obwołało Slavenkę wrogiem idei narodowej i rozpoczęło nagonkę. W grudniu 1992 w gazecie Globus ukazał się artykuł znanego pisarza i socjologa, doradcy Franjo Tudjmana, Slavena Leticy, w którym oskarżył on Drakulić o dokonanie gwałtu na Chorwacji i określił ją mianem czarownicy. Była to kropla przelewająca czarę goryczy i rozczarowania. Pisarka, podjęła decyzję o wyjeździe z rodzinnego kraju.

W tamtym czasie, tematyka wojny domowej, którą poruszyła przyćmiła jej dotychczasowe osiągnięcia, a przecież przed rozpoczęciem konfliktu Drakulić również poruszała kwestie kontrowersyjne i istotne ze społecznego punktu widzenia. Po ukończeniu studiów socjologicznych i komparatystycznych na Uniwersytecie w Zagrzebiu zadebiutowała jako dziennikarka pisząc do gazet Danas i Start. Artykuły i felietony, które tam publikowała dotyczyły roli i pozycji kobiet w społeczeństwie Opublikowany przez nią w 1989 zbiór esejów Smrtni grijesi feminizma, podejmował szeroko pojętą problematykę feminizmu. Pierwsza wydana przez Slavenkę książka Hologrami straha (1987) opowiada o zmaganiach głównej bohaterki z niewydolnością nerek. Chora kobieta musi poddać się skomplikowanej operacji. W tej powieści napisanej z bardzo kobiecej i intymnej perspektywy możemy doszukiwać się wątków biograficznych. Autorka również przeszła podobny zabieg. Motyw transplantacji pojawia się również w jej niedawno wydanej pozycji- Ciało z jej ciała. Slavenka przygląda się tam ludziom, którzy z własnej, nieprzymuszonej woli zdecydowani się oddać swoje narządy chorym potrzebującym pomocy, którzy czekają na przeszczep. Śmiało więc można stwierdzić, że pisarka nigdy nie bała się dotykać spraw poruszających i przełamujących tabu.

Fakt, że Drakulić zdecydowała się na emigrację nie wpłynął na jej aktywność zawodową. Nadal tworzyła. Nawiązała współpracę z chorwacką prasą opozycyjną. Jej felietony regularnie ukazywały się w tamtejszym Feral Tribune. Pisywała również do szanowanych i rzetelnych europejskich gazet. Takich jak: Dagens Nyheter, La Stampa, Frankfurter Allgemeine Zeitung, Eurozine, The Nation i Politiken. Książki, które wtedy wydała, to min. Kao da me nema, czyMramorna koža. Pierwsza opowiada o dziewczynie uwięzionej w obozie, która nosi pod sercem dziecko jednego z prześladowców. W drugiej osią fabuły są skomplikowane relacje matki i córki. Są to opowieści skupiające się na ludzkiej psychice, przeżyciach i problemach kobiet.

Obecnie pisarka wraz z mężem mieszka w Sztokholmie. Czynnie udziela się na arenie międzynarodowej. Związana jest min. z prestiżowym New York Times,czyNew York Reviev of books. Tematyka książek, które pisze nadal jest zróżnicowana, jednak głównie skupia się na rozliczeniu z przeszłością, realiami komunizmu i postkomunizmu. To co najbardziej ją zajmuje, to relacje i wspomnienia zwykłych ludzi. Ciekawą pozycją jest Guided Tour Throught the Museum of Communism, w którym autorka opisuję historię komunizmu poprzez analogię do świata zwierząt, czy wydany również w Polsce zbiór portretów zbrodniarzy wojennych pt. Oni nie skrzywdziliby nawet muchy. Drakulić pokazuje tam, jaką transformację potrafią przejść ludzie, gdy poczują moc władzy, a granice szeroko rozumianego człowieczeństwa zostaną niebezpiecznie naruszone. Nadal inspirują ją również kobiety. Napisała fikcyjny pamiętnik meksykańskiej malarki Fridy Khalo (Frida’s bed), będący luźną wariacją pisarki na temat życia tej wpływowej i barwnej postaci. Najnowszym dziełem Drakulić jest Oputžena powieść, w której poruszony zostaje temat dziecka maltretowanego przez własną matkę.

Bezkompromisowość, brak lęku przed poruszaniem trudnych, kontrowersyjnych i ważnych tematów spowodowały, że 2010 roku uznano Slavenkę Drakulić za jedną z najbardziej wpływowych postaci naszych czasów. W Polsce wydano dopiero jej dwie książki. Wspomniane w tekście Oni nie skrzywdziliby nawet muchy i Ciało z jej ciała. W porównaniu do całego dorobku pisarki, to bardzo niewiele. Jednak zdecydowanie warto po nie sięgnąć i z cierpliwością czekać na kolejne publikacje.

About Alicja Kossek

Studentka Studiów Wschodnich na Uniwersytecie Warszawskim. Oczarowana Bałkanami, ale szczególnie bliska jest jej kultura i tradycje i Serbów. Uwielbia podróże, dobre kino, powieści kryminalne. Marzy o domku w Chorwacji, z którego będzie rozciągał się piękny widok na Adriatyk.
KOMENTARZE