Home / Bałkany / Bułgaria / Bułgaria: Przegląd najważniejszych wydarzeń 2014 roku
Bulgaria-Flag

Bułgaria: Przegląd najważniejszych wydarzeń 2014 roku

Większość najważniejszych wydarzeń minionego roku 2014 w Bułgarii niewątpliwie było związanych z polityką. W ciągu tego roku Bułgarzy głosowali dwa razy (w wyborach do Parlamentu Europejskiego oraz Zgromadzenia Narodowego); był to okres rządu trzech gabinetów (Płamena Oreszarskiego, Georgiego Bliznaszkiego oraz obecnie urzędującego Bojko Borisowa), a w tle ciągle wisiały problemy związane z aferą KTB oraz sprawą Gazociągu Południowego. Z drugiej strony nie można zapominać o katastrofach naturalnych (powodziach, gradobiciach czy trzęsieniach ziemi) czy widmie epidemii Eboli.

1. Wybory do Parlamentu Europejskiego

Podczas wyborów do Parlamentu Europejskiego, które odbyły się 25 maja, odnotowano stosunkowo niską frekwencję (37,49%). Pokazały one niewątpliwie, że Bułgarska Partia Socjalistyczna wyraźnie traci poparcie społeczne, że elektorat prawicowy ponownie się mobilizuje oraz że na scenie politycznej jest miejsce także dla populistycznej partii Bułgaria bez Cenzura Nikoły Barekowa. Do PE weszło łącznie 17 eurodeputowanych z 5 ugrupowań politycznych:

  • GERB (Obywatele na rzecz Europejskiego Rozwoju Bułgarii) – 30,4% (6 eurodeputowanych)
  • BSP (Bułgarska Partia Socjalistyczna) – 18,94% (4)
  • DSP (Ruch na rzecz Praw i Wolności) – 17,26% (4)
  • BBC (Bułgaria bez Cenzury) – 10,66% (2)
  • RB (Blok Reformatorski) – 6,45% (1)

2. Powódź w Warnie i Dobriczu

19 czerwca morską stolicę Bułgarii nawiedziła powódź, co było wynikiem ulewnych opadów deszczu. W godzinach wieczornych ogromna fala zalała dzielnicę Asparuchowo, porywając ludzi, samochody, a nawet domy. Zginęło dziesięć osób, wśród których była dwójka dzieci. Pod wodą znalazł się także Dobricz, życie straciły tam trzy osoby.

3. Afera KTB i kryzys bankowy

20 czerwca Bułgarski Bank Narodowy (BNB) zamknął, a następnie ustanowił specjalny nadzór nad Korporacyjnym Bankiem Handlowym (KTB). Prezesowi banku Cwetanowi Wasilewowi postawiono zarzut zdefraudowania 260 mln BGN (130 mln EUR), zwrócono się do Interpolu o wysłanie listu gończego. 6 listopada BNB odebrał licencję KTB, który rozpoczął przygotowania do ogłoszenia upadłości. Zostało to jednak zablokowane w wyniku procesu sądowego, rozpoczętego po zażaleniach ze strony firmy Bromak (należącej do Wasilewa i posiadającej 75% akcji banku) oraz Omańskiego Funduszu Inwestycyjnego (drugiego w kolejności akcjonariusza). 4 grudnia rozpoczęto wypłaty zagwarantowanych przez rząd depozytów za pośrednictwem 9 innych banków (na łączną sumę 2 mld BGN – 1 mld EUR). Jednak wielu klientów banku posiadających depozyty, które nie podległy gwarancjom rządowym, a których łączna wartość sięga 196 tys. BGN (98 tys. EUR), prawdopodobnie nigdy nie otrzyma wszystkich swoich oszczędności.

4. Gradobicie nad Sofią

8 lipca o godzinie 17:00 potężna burza i gradobicie przeszły nad stolicą Bułgarii, w wyniku czego doszło do sparaliżowania, a następnie zamknięcia, wszystkich głównych ulic Sofii. Uszkodzeniom uległo wiele pojazdów osobowych mieszkańców stolicy, a jedna osoba straciła życie w wyniku przygniecenia przez powalone drzewo. Eksperci podkreślają, że grad na taką skalę był zapowiadany przez meteorologów, jednak nie można było mu w żaden sposób zapobiec.

5. Dymisja rządu Oreszarskiego

23 lipca, po roku burzliwych protestów antyrządowych, będących efektem wyboru Deljana Peewskiego na szefa Państwowej Agencji Bezpieczeństwa Narodowego (DANS), gabinet Płamena Oreszarskiego podał się do dymisji. Miało to istotny wpływ na relacje między rządzącymi do tej pory BSP i DPS, czego symbolem było wspólne wypicie kawy przez lidera DPS Ljutwi Mestana i szefa GERB Bojko Borisowa w miejscowości Kyrdżali.

6. Powódź w miejscowości Mizja

Dwoje ludzi zginęło, a ponad 800 zostało ewakuowanych po powodzi, która na początku sierpnia nawiedziła Mizję (okręg wraczański). Po ulewnych deszczach niewielka rzeczka Skyt wylała ze swojego koryta i zalała tę trzytysięczną miejscowość, w ciągu kilku godzin zatapiając wiele gospodarstw domowych. W niektórych rejonach poziom wody przekroczył 5 m. n.p.m.

7. Eksplozja w miejscowości Gorni Łom

1 października w fabryce amunicji we wsi Gorni Łom doszło do eksplozji, w wyniku której życie straciło 15 osób. Wciąż nie ma potwierdzonych informacji na temat tego, co dokładnie spowodowało wypadek. Według ekspertów, w fabryce doszło do detonacji utylizowanych greckich min, jednak ministerstwo spraw wewnętrznych zaprzeczyło tej hipotezie. – Wielki błąd jednego człowieka dotyka wiele istnień. – stwierdził śledczy po pierwszej wizji miejsca wypadku, która zbiegła się z ogłoszeniem żałoby narodowej w kraju.

8. Przedwczesne wybory parlamentarne

5 października miały miejsce przedterminowe wybory do Zgromadzenia Narodowego, których wynik był niewątpliwie zaskakujący. W bułgarskim parlamencie po raz pierwszy pojawiło się aż osiem formacji politycznych:

  • GERB (Obywatele na rzecz Europejskiego Rozwoju Bułgarii) – 32,7%, (84 mandaty)
  • BSP (Bułgarska Partia Socjalistyczna) – 15,4%, (39)
  • DPS (Ruch na rzecz Praw i Wolności) – 14,8%, (38)
  • RB (Blok Reformatorski) – 8,9%, (23)
  • PF (Front Patriotyczny) – 7,3%, (19)
  • BBC (Bułgaria Bez Cenzury) – 5,7%, (15)
  • ATAKA – 4,5%, (11)
  • ABW (Alternatywa na rzecz Bułgarskiego Odrodzenia) – 4,1%, (11)

9. Drugi gabinet Borisowa

7 listopada, po długich i napiętych rozmowach, Bojko Borisow otrzymał od prezydenta misję utworzenia nowego rządu, który, według zapewnień nowego premiera, ma charakter reformatorski. GERB i Blok Reformatorski podpisały umowę koalicyjną ze wsparciem Frontu Patriotycznego i Alternatywy na rzecz Bułgarskiego Odrodzenia.

10. Koniec projektu Gazociągu Południowego

Dnia 2 czerwca Komisja Europejska rozpoczęła procedurę kontrolną wobec podejrzeń o złamanie prawa unijnego przez Bułgarię w czasie realizacji projektu Gazociągu Południowego. Zmusiło to ówczesnego premiera Płamena Oreszarskiego do zawieszenia bułgarskiego uczestnictwa w jego budowie. 1 grudnia prezydent Władimir Putin ogłosił, że Rosjanie wstrzymują swój udział w budowie Gazociągu Południowego wobec odmowy przez Bułgarię kontynuacji prac nad projektem. Tymczasem rząd bułgarski podkreślił, że to Moskwa zadecydowała o jego wstrzymaniu (co zostało potwierdzone przez rosyjskiego ministra energetyki Aleksandra Nowaka trzy dni później). Po szczycie EU, który odbywał się 18 grudnia, Bojko Borisow zaznaczył jednak, że Bułgaria wyda wszystkie niezbędne pozwolenia na budowę rurociągu i rozpocznie prace przygotowawcze nad projektem, więc „Rosja nie może nam zarzucać, że projekt został wstrzymany z naszej winy”.

Źródło: paralel44.com

About Krzysztof Popek

Doktorant historii i student filologii bułgarskiej na Uniwersytecie Jagiellońskim. Zafascynowany XIX-wiecznymi Bałkanami, psami corgi Elżbiety II oraz czarną kawą.
KOMENTARZE