Home / Bałkany / Chorwacja / Chorwacja: Zbyt duże koszty utrzymania

Chorwacja: Zbyt duże koszty utrzymania

 

Nowa, jeszcze wyższa stawka podatku VAT oznacza automatyczny wzrost codziennych wydatków ponoszonych przez społeczeństwo. Dużo bardziej, niż stawki VAT, należy się jednak obawiać wzrostu cen żywności na rynkach światowych. Do tej pory znacznie podrożały już podstawowe artykuły spożywcze: mleko, mąka, pieczywo, mięso, olej czy masło, a kolejne podwyżki są tylko kwestią czasu.

W związku z planowanym w najbliższym czasie podniesieniem stawki podatku VAT i coraz gorszymi nastrojami społecznymi w Chorwacji, do obecnej sytuacji gospodarczej kraju odniósł się minister finansów Slavko Linić.

– Podniesienie stawki podatku VAT do 25% zagwarantuje przedsiębiorcom wzrost konkurencyjności i jednocześnie nie doprowadzi do wzrostu cen w sklepach. Wszystkie zyski związane z reformą podatkową, które szacujemy na około 300 mln EUR, zasilą bezpośrednio krajową gospodarkę, dzięki czemu ceny w sklepach nie ulegną zmianie – zakomunikował Linić.

Na pytanie, w jaki sposób państwo może kontrolować producentów i handlowców, aby ci nie podnosili cen, minister finansów wyraził swoje przekonanie, że w związku z brakiem płynności finansowej przedsiębiorców, których głównymi wierzycielami są banki i państwo, możliwe będzie wypracowanie korzystnych dla konsumentów umów partnerskich.

– Znaczny odsetek producentów ma problemy z systematyczną spłatą długów oraz regulowaniem wszystkich opłat i podatków, dlatego też zmuszeni są do zawierania umów z bankami i państwem. Oznacza to, że państwo jako ich wierzyciel będzie mogło wpływać na sytuację na rynku lokalnym, w tym m.in. na wysokość cen – tłumaczy Linić.

Jak się jednak okazuje, koszty życia w Chorwacji są zbyt wysokie nawet bez podnoszenia stawki podatku VAT. Potwierdza to badanie przeprowadzone przez dziennik Novi List oraz Niezależne Związki Zawodowe [NHS] w dziewięciu największych miastach Chorwacji: Zagrzebiu, Rijece, Osijeku, Splicie, Vukovarze, Zadarze, Varaždinie, Puli i Dubrowniku. Na potrzeby badania, za statystyczną chorwacką rodzinę uznano małżeństwo z dwójką dzieci w wieku przedszkolnym oraz szkolnym. Średnie miesięczne zarobki matki, jednakowe w całym kraju, ustalono na poziomie 650 EUR, ojca natomiast w wysokości 600 EUR. Starsze dziecko w statystycznej rodzinie uczęszcza do pierwszej klasy szkoły podstawowej, młodsze natomiast objęte jest edukacją przedszkolna wraz z całodniową opieką.

Pomimo, iż nie istnieją oficjalne badania na temat średnich kosztów życia w danym mieście, dziennikarze dziennika Novi List oraz przedstawiciele związków zawodowych, opierając się na częściowych informacjach statystycznych oraz wybranych podstawowych codziennych wydatkach, spróbowali określić, w którym mieście koszty utrzymania czteroosobowej rodziny są najniższe, a w którym najwyższe.

Przy założeniu, że rodzina nie jest obciążona kredytem mieszkaniowym, ani żadnym innym zobowiązaniem kredytowym, w każdym z badanych miast na koniec miesiąca bilans finansowy rodziny będzie dodatni – jest to jednak wersja mało prawdopodobna, mocno odbiegająca od rzeczywistości. Jeśli jednak weźmiemy pod uwagę koszty wynajmu mieszkania (min. 250 EUR) lub też ratę kredytu mieszkaniowego (min. 300 EUR), to bilans finansowy we wszystkich miastach okaże się zdecydowanie ujemny. Oznacza to, że pomimo zatrudnienia obojga rodziców, żadna z hipotetycznych rodzin nie będzie w stanie ubiegać się o kredyt mieszkaniowy. Na potrzeby badania, opłaty mieszkaniowe obejmowały czynsz za mieszkanie o metrażu równym 60 m² oraz koszty związane z bieżącą konserwacją domowego wyposażenia. Wydatki na kulturę objęły jedno rodzinne wyjście do kina, regularną lekturę prasy codziennej oraz jednorazowy zakup czasopisma. Ponadto, uwzględniono koszty związane z całodzienną opieką przedszkolną młodszego dziecka, pozalekcyjną opieką szkolną starszego oraz dwiema dowolnymi aktywnościami dzieci w czasie wolnym. W zestawieniu nie były natomiast uwzględniane żadne koszty związane z wyposażeniem dzieci do szkoły. Ponadto, ceny artykułów spożywczych oraz związanych z higieną, zebrane zostały w większości punktów sprzedaży, przez co do opracowania zestawienia wybrane zostały najniższe ceny poszczególnych produktów.

Hipotetyczna rodzina mieszkająca w Zagrzebiu, w którym koszty utrzymania rodziny są najniższe, na żywność, higienę, czynsz, komunikację, ubrania i kulturę wydaje miesięcznie około 870 EUR. Dodatkowo opłaca przedszkole, opiekę pozalekcyjną oraz zajęcia swoich dzieci w czasie wolnym. Razem wynosi to około 150 EUR, co jest i tak kwotą mocno zaniżoną. W efekcie, rodzinie pozostaje średnio 250 EUR, które musi pokryć wszystkie pozostałe potrzeby życiowe w skali miesiąca. W przypadku konieczności spłaty miesięcznej raty kredytu mieszkaniowego lub kosztów wynajmu lokalu, bilans finansowy rodziny na koniec miesiąca jest zatem wyraźnie ujemny.

Wyniki badań w pozostałych miastach są jeszcze bardziej pesymistyczne niż w Zagrzebiu. Wiąże się to z wyższymi cenami mieszkań w poszczególnych miastach (np. w Rijece), zmiennością wysokości oprocentowania kredytów mieszkaniowych w zależności od banku czy też wyższymi opłatami za opiekę szkolną (np. Pula). Ogólny wniosek z przeprowadzonych badań jest jednak podobny – we wszystkich największych miastach Chorwacji koszty utrzymania w znacznym stopniu przewyższają zdolność finansową społeczeństwa.

Tekst: novilist.hr, tłum. i red. Piotr Wojtłowski

About Joanna Nowak

...
KOMENTARZE