Home / Bałkany / Czarnogóra / Czarnogóra: Kłopoty finansowe KAP powodem większego deficytu budżetowego

Czarnogóra: Kłopoty finansowe KAP powodem większego deficytu budżetowego

Spadek produkcji w KAP (Kombinat Aluminium w Podgoricy), zwiększenie długu publicznego i problemy z jego spłatą, zmniejszenie aktywności kredytowej banków i wzrost świadczeń socjalnych spowodowany spadkiem aktywności przemysłowej to kluczowe czynniki tegorocznej dziury budżetowej, której wielkość szacowana jest na ponad 388 mln EUR.

Według ostatnich rządowych projekcji całkowita suma, której brakuje w tegorocznym budżecie, a więc różnica między przychodami a wydatkami to 388,1 mln EUR. Wskutek korekty budżetowej suma ta została zmniejszona na 258,2 mln EUR, a jej część została już pokryta kredytami i pożyczkami. Można więc zauważyć, że kolejny rok z rządowi eksperci wykazali się nadmiernym optymizmem  – w 2011 r. wedle rządowych przewidywań w budżecie miało zabraknąć 229,8 mln EUR, a na koniec roku okazało się, że brakuje niemal 100 mln więcej – 322,4 mln EUR.

Eksperci są bardzo ostrożni i nie chcą odpowiadać o przewidywania, jakie rozmiary może osiągnąć dziura budżetowa w przyszłym roku. Ta suma może być pod silnym wpływem dwóch zasadniczych czynników – pierwszym z nich jest mniejszy budżet na 2013 r., a co się z tym wiąże także mniejszy deficyt. Drugim czynnikiem może być próba pobudzenia wzrostu gospodarczego i związane z tym większe wydatki, co zaowocuje automatycznie większym deficytem. Eksperci dodają także, że nie jest możliwe przewidzenie deficytu bez zapoznania się z projektem ustawy budżetowej.

Na tegoroczną sumę brakującą w budżecie decydujący wpływ ma zła sytuacja KAP. W kwietniu rząd musiał zapłacić 23,4 mln EUR długu, którego był żyrantem, a pozostało jeszcze ok. 100 mln EUR za które wziął gwarancję i istnieje ryzyko konieczności spłaty. KAP z powodu swojej aktualnie niezbilansowanej sytuacji finansowej wykorzystuje finanse publiczne poprzez dodatkowe obciążanie podatników z powodu konieczności płacenia przez rząd gwarancji państwowych, dodatkowo finanse publiczne obciążają oraz długi nawarstwiające się z innych powodów. Przez to dochodzi to duszenia przemysłu, który traci płynność finansową oraz  dodatkowo wpływa na zmniejszenie popytu oraz eksportu, co przekłada się na mniejsze wpływy z podatku VAT, co ostatecznie owocuje zbyt małym wpływem potrzebnych środków pieniężnych do budżetu. Zatem rozwiązanie problemu KAP, jest warunkiem koniecznym poprawy sytuacji budżetowej i nowy rząd, zdaniem ekspertów,  nie ma pilniejszego zadania.

Oprócz KAP, na zwiększenie dziury budżetowej niebagatelny wpływ ma też wzrost długu publicznego, mniejsza aktywność kredytowa banków, oraz wyraźne zmniejszenie popytu zewnętrznego spowodowane pogłębiającym się kryzysem w krajach regionu oraz UE. Te czynniki wraz z niezadowalającym wzrostem gospodarczym i wysokim długiem publicznym doprowadziły do tego, że odsetki od istniejących zobowiązań, konieczność spłaty udzielonych gwarancji rządowych i wzrost świadczeń socjalnych połączony ze spadkiem aktywności ekonomicznej doprowadziły do znacznego wzrostu deficytu.

Wzrost wydatków na świadczenia socjalne, zdaniem ekspertów, nie powinien dziwić w obecnej złej sytuacji gospodarczej. Oficjalnie, wydatki na cele socjalne w ciągu 9 miesięcy 2012 roku, wyniosły 358,8 mln EUR, czyli więcej niż 1/3 całkowitej sumy wydatków publicznych w tym okresie. Ministerstwo Finansów w wydanym ogłoszeniu oświadczyło, że  wydatki na cele socjalne w br. są o 100 mln EUR większe niż w roku ubiegłym. Na pensje, drugi według wielkości wydatek sektora publicznego wydano 275,7 mln EUR i w odniesieniu do 2011 roku zaoszczędzono ok 10 mln EUR, chociaż wydatek na odsetki, który obecnie wynosi 54 mln EUR, został zwiększony o 38 mln w odniesieniu na 2011 r.

Eksperci zauważają, że znacznie więcej pożytku od drastycznych oszczędności przyniosłoby zwiększanie wysiłków mających na celu pobudzenie wzrostu gospodarczego, gdyż dalsze zaciskanie pasa może przynieść efekty odwrotne od zamierzonych. Większe korzyści można osiągnąć zajmując się walką z szara strefą, zmniejszeniem liczby nierentownych instytucji państwowych, zintensyfikowanie kontroli skarbowej, wprowadzeniu zasady opodatkowania bezpośredniego,  oraz poszukiwania sposobu skutecznego ograniczenia długu publicznego.

Źródło:  bankar.me                          

 

 

 

 

 

 

About Monika Pawlak

Absolwentka slawistyki Uniwersytetu Łódzkiego, pasjonatka literatury serbskiej (szczególnie Milorada Pavicia, Danilo Kiša i Vladana Desnicy) oraz podróży po Bałkanach, zwłaszcza Czarnogórze. Zajmuje się tłumaczeniami, zgłębianiem kultury narodów bałkańskich, a także planowaniem kolejnych wypraw do ulubionej części Europy.
KOMENTARZE