Home / Bałkany / Czarnogóra / Czarnogóra ogranicza dostęp do informacji publicznych
businessman with bonus - europarl.de

Czarnogóra ogranicza dostęp do informacji publicznych

Numery identyfikacyjne (odpowiedniki polskiego numeru PESEL) w internetowych rejestrach instytucji państwowych są ogólnie dostępne w Serbii, Bośni i Hercegowinie, Chorwacji, Słowenii i Macedonii, a  Czarnogóra właśnie stała się jedynym krajem w regionie, gdzie opinia publiczna nie ma do nich dostępu.

Czarnogórski Urząd Skarbowy (Poreska Uprava) i Urząd ds. Nieruchomości (Uprava za nekretnine) w końcu sierpnia usunęły z rejestrów numery identyfikacyjne właścicieli oraz menadżerów w przedsiębiorstwach, a także zarządców nieruchomości. Jak wyjaśniono, zostało to uczynione na polecenie Agencji Ochrony Danych Osobowych (Agencija za zaštitu ličnih podataka)  w celu przestrzegania ustawy o ochronie danych osobowych; jednakże według przepisów o swobodnym dostępie do informacji i prawie spółek, informacje te powinny pozostać jawne.

Sieć Afirmacji Sektora Pozarządowego (MANS) ostrzega, że usunięcie numerów identyfikacyjnych z ogólnie dostępnych rejestrów organów państwowych umożliwi przestępcom ukrycie brudnych interesów z firmami i nieruchomościami, a także ciężej będzie wykryć i osądzić przypadki korupcji wewnątrz tych instytucji.

W innych krajach regionu informacje takie są swobodnie dostępne opinii publicznej. W Serbii oraz Bośni i Hercegowinie wszyscy zainteresowani mogą uzyskać informacje o osobach mających udziały w określonych firmach. W Chorwacji, która należy do UE, istnieją zarówno bezpłatne  jak i płatne serwisy oferujące dane o właścicielach firm i nieruchomości. W Macedonii również istnieje możliwość uzyskania kompletnych informacji, ale wcześniej należy uiścić opłatę Centralnemu Rejestrowi Spółek. W Słowenii, która także jest członkiem UE, poszukiwanie przedsiębiorców i właścicieli nieruchomości według numerów identyfikacyjnych także jest możliwe, należy się jednak wcześniej zarejestrować.

O ponowne udostępnienie przez Czarnogórę numerów identyfikacyjnych osób związanych z biznesem apeluje międzynarodowa organizacja do walki z korupcją Transparency International, organizacja ds. praw człowieka Aksez Info oraz Sieć Centrów Badawczych Regionu (OCCRP). Przypominają oni, że rejestrach państw UE dostępne są informacje dzięki którym można stwierdzić kim są właściciele firm i spółek, a także podkreślają, iż posunięcie Czarnogóry w tej kwestii jest sprzeczne z europejskimi standardami. Transparency International zaznacza również, że jawność takich informacji stanowi pierwszą linie obrony w walce z korupcją.

MANS przypomina także fakt, iż dzięki dotychczasowej dostępności tych informacji udało się ujawnić ciemne interesy niektórych polityków, znajdujące się w oczywistej sprzeczności z interesem publicznym, a także niejasne powiązania biznesu ze światem przestępczym.

Natomiast organizacja Aksez Info apeluje o przywrócenie jawności informacji o numerach identyfikacyjnych, powołując się na postanowienie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka  w Strasburgu, który zaopiniował, że prawo do informacji przedstawia podstawowe prawo z zakresu praw, zdefiniowanych jako prawo do wolności wypowiedzi.

Źródło: vijesti.me, vijesti.me

 

About Monika Pawlak

Absolwentka slawistyki Uniwersytetu Łódzkiego, pasjonatka literatury serbskiej (szczególnie Milorada Pavicia, Danilo Kiša i Vladana Desnicy) oraz podróży po Bałkanach, zwłaszcza Czarnogórze. Zajmuje się tłumaczeniami, zgłębianiem kultury narodów bałkańskich, a także planowaniem kolejnych wypraw do ulubionej części Europy.
KOMENTARZE