Home / Bałkany / Czarnogóra / Czarnogóra: Przegląd najważniejszych wydarzeń w 2014 roku
flaga Czarnogóry

Czarnogóra: Przegląd najważniejszych wydarzeń w 2014 roku

Rok 2014 to dla Czarnogóry czas dalszego rozwoju turystyki i zacieśniania więzi z organizacjami międzynarodowymi – Unią Europejską czy Paktem Północnoatlantyckim. Gospodarczo to rok znaczącego wzrostu eksportu i bardzo korzystnego klimatu dla przedsiębiorczości. Jaki jeszcze był to rok? Zapraszamy do zapoznania się z wybranymi przez nas wydarzeniami.

POLITYKA I STOSUNKI MIĘDZYNARODOWE

Rok 2014 był dla Czarnogóry bardzo aktywny pod względem intensyfikacji dążeń do spełnienia warunków niezbędnych do integracji z Unią Europejską. Przypomnijmy, że od 17.12.2010 posiada ona status oficjalnego kandydata do Unii Europejskiej.

Unia śledzi postępy Czarnogóry w procesie przygotowania do integracji. Instytucja wskazała, że państwo powinno wykorzystać wszystkie zalety, jakie niesie ze sobą przedsiębiorczość cyfrowa. Komisja Europejska odnotowała postępy w tym sektorze, dotyczące małych i średnich przedsiębiorstw, ale ogólna sytuacja kraju nie jest jeszcze wystarczająco zadowalająca. Jedną z pozytywnych zmian jest większa swoboda rejestracji przedsiębiorstw, co jest istotne dla działalności ekonomicznej.

Pozytywnym wydarzeniem mijającego roku 2014 jest deklaracja nowego składu Parlamentu Europejskiego o dalszym wspieraniu dążeń integracyjnych Czarnogóry. Konieczna jest pomoc w stworzeniu warunków wymaganych do integracji i w dopełnieniu przez Czarnogórę wszelkich niezbędnych reform, szczególnie w ramach objętych rozdziałami 23 i 24. Przedstawiciele Parlamentu dostrzegają pozytywne zmiany zachodzące w Czarnogórze. Niestety, w dalszym ciągu kraj boryka się z problemem korupcji, a konieczne są reformy systemu sądownictwa oraz policji.

Ponadto, Czarnogóra coraz bardziej zbliża się do przystąpienia do Paktu Północnoatlantyckiego, a Międzynarodowy Fundusz Walutowy ocenia, że gospodarka kraju rozwija się na stabilnym poziomie – przez najbliższe dwa lata wzrost będzie oscylował w granicach 2,9% PKB. Współpraca z MFW również układa się pozytywnie. Uzyskano pomoc Funduszu w ramach reformy systemu emerytalnego. Członkostwo w NATO to bardzo dobre rozwiązanie polityczne i kulturowe, które jest gwarancją bezpieczeństwa i umożliwia pokojowy rozwój oraz pozwala osiągnąć dobrobyt – ocenił dla Radia i Telewizji Czarnogóry (RTCG) były ambasador Czarnogóry w Waszyngtonie, Miodrag Vlahović. Podkreślił jednocześnie, że Czarnogóra jest o krok od przystąpienia do sojuszu.

Intensywnie rozwija się także współpraca z Bankiem Światowym. Nowy plan współpracy pomiędzy Czarnogórą a Bankiem Światowym oparto na dotychczasowych rezultatach i zaangażowaniu tej potężnej instytucji finansowej w pomoc Czarnogórze. Zgodnie z uniwersalnymi celami Banku Światowego, wśród których należy wymienić likwidację ubóstwa i poprawę jakości życia, Czarnogóra może liczyć na znaczące wsparcie w tym zakresie.

W październiku władze kraju wyraziły gotowość do podjęcia współpracy z Międzynarodowym Trybunałem Karnym ds. byłej Jugosławii w Hadze, aby w ten sposób pokazać swoje pełne oddanie zwalczaniu wszelkich przejawów przestępczości, w tym również tych związanych ze zbrodniami wojennymi. Współpraca ta jest ponadto dowodem na odpowiedzialność Czarnogóry jako partnera polityczno-gospodarczego.

GOSPODARKA

Rząd Czarnogóry planuje powołanie funduszu naftowego

Czarnogóra planuje  sformowanie Funduszu Naftowego, do którego kierowano by cztery piąte przychodu z wydobycia paliw kopalnych; pozostałe pieniądze mają zasilić budżet. Ustanowienie Funduszu Naftowego pierwsza wprowadziła Norwegia w latach 60-tych XX wieku; obecnie zgromadzono w nim ok. 800 mld EUR.

Czarnogóra ma najlepszy klimat inwestycyjny spośród kandydatów do UE

Czarnogóra w  raporcie o konkurencyjności uzyskała 4,07 pkt i wyprzedza większość krajów Europy Środkowej i Wschodniej – napisano w raporcie o konkurencyjności Światowego Forum Ekonomicznego (WEF). W porównaniu  z innymi krajami regionu, gospodarka Czarnogóry jest w lepszym stanie od gospodarek Serbii oraz Bośni i Hercegowiny, ale  znacznie mniej rozwinięta niż chorwacka.

W raporcie „Budowa Konkurencyjnej Europy” oceniono, że czarnogórska gospodarka charakteryzuje się korzystnym klimatem dla przedsiębiorczości, wykraczającym ponad średnią UE i o wiele wyższym niż w pozostałych krajach kandydujące do UE. Eksperci Światowego Forum Ekonomicznego przypomnieli, że rozpoczęcie działalności gospodarczej w Czarnogórze zajmuje mało czasu i wymaga dopełnienia niewielu procedur.

Eksport wzrósł o 40% w porównaniu do 2013 r.

Przez pierwsze 6 miesięcy 2014 r. w porównaniu z ub. eksport produktów rolno-spożywczych  wzrósł o 40% (9,7 mln EUR), natomiast import nieznacznie spadł, o ok. 220 tys. EUR – poinformowało Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Ministarstvo Poljoprivrede i Ruralnog Razvoja). To znaczy, że zysk netto w wymianie handlowej produktów rolnych osiągnął 10 mln EUR, natomiast pokrycie importu eksportem w ciągu pierwszych 6 miesięcy br. wynosiła 16,32% i jest większe o 4,6% w odniesieniu do 2013 r.

Eksport produktów rolnych w czerwcu 2014 r. osiągnął wartość 11,6 mln EUR. W strukturze produktów, których import uległ zmniejszeniu lub zwiększeniu w porównaniu z poprzednimi latami, wyraźny  spadek odnotowano wśród żywych zwierząt, świeżych ryb, mleka i produktów mlecznych, gazowanych napojów bezalkoholowych i wyrobów tytoniowych. Równocześnie rośnie import świeżego mięsa, lodów, koncentratów do użycia w gospodarstwie domowym, tzw. różnych produktów spożywczych oraz drewna. Struktura produktów, które od lat są importowane w większości nie ulega zmianie – są to przede wszystkim: świeża wieprzowina, napoje gazowane, mleko i produkty mleczne, produkty zbożowe (tosty, herbatniki, itp.) produkty mączne i tzw. różne produkty spożywcze. Głównymi partnerami handlowymi dla Czarnogóry są kraje CEFTA i EU, ale najważniejszym partnerem handlowym niezmiennie pozostaje Serbia.

Transfery pieniężne od diaspory wzrosły o 1,6%

Wedle wstępnych  danych Banku Centralnego Czarnogóry CBCG, całkowita suma środków transferowanych z zagranicy do Czarnogóry w ciągu pierwszych pięciu miesięcy 2014 r. wyniosła 144,7 mln EUR, co oznacza wzrost o 1,6% w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku.

Początek 2014 r. cechował się wzrostem wpływów z tytułu bezpośrednich inwestycji zagranicznych. Wedle  szacunkowych danych tylko w okresie od stycznia do maja br. przypływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych netto wyniósł 124 mln EUR, czyli o 6,6% więcej r/r.  Łączne wpływy z tytułu bezpośrednich inwestycji zagranicznych wyniosły 166,8 mln EUR, natomiast odpływ inwestycji zagranicznych – 42,8 mln EUR.

Tradycyjnie najwięcej transferów pieniężnych wpływa do kraju z Włoch, Serbii, Niemiec, USA, Rosji, Szwajcarii i Wielkiej Brytanii.

EFSE przyznał 5 mln EUR kredytu dla małych i mikroprzedsiębiorstw

Europejski Fundusz na rzecz Europy Południowo-Wschodniej potwierdził partnerskie stosunki z organizacją pozarządową Alter Modus i udzielił 5 mln EUR kredytu na rzecz małych i mikroprzedsiębiorstw w Czarnogórze. Nowa propozycja kredytowa przychodzi we właściwym czasie, jako dodatkowy zastrzyk finansowy dla rynku czarnogórskiego i umożliwi założenie wielu nowych firm.

Kolejne trudności przy budowie podmorskiego kabla energetycznego łączącego Czarnogórę z Włochami

Firma Siemens ujawniła problem z gruntami na których powinna rozpocząć się budowa stacji elektroenergetycznej w miejscowości Lastva Grbaljska; z tego powodu Siemens wystosował pismo do  Elektroprivredy Crna Gora (CGES) w którym domaga się jak najszybszego rozwiązania problemu, jakim jest brak wymaganej stabilności gruntów w miejscowości Lastva Grbaljska i wiążąca się z tym konieczność utwardzenia podłoża.

Sytuacja jest następstwem błędu w badaniach geologicznych zawartych w projekcie koncepcyjnym dostarczonym przez CGES. Firma Siemens odpowiedzialna za budowę stacji zażądała z tego powodu dodatkowych 14 mln EUR na realizację projektu oraz przedłużenia okresu budowy o 500 dni. Stacja elektroenergetyczna jest częścią planowanego podmorskiego kabla  do przesyłania energii elektrycznej, który ma połączyć Czarnogórę z Włochami. Pierwotnie budowa stacji miała kosztować 22 mln EUR, a zakończenie inwestycji przewidywano na połowę 2016 r.

Czarnogóra nie potrafi w pełni wykorzystać swoich bogactw naturalnych

Czarnogóra nie wykorzystuje potencjału swoich źródeł naturalnych; kraj posiada ponad 30 rodzajów bogactw naturalnych, z których aż 4 są odnawialne.  Według ekspertów Czarnogóra ma wyjątkowo duże możliwości wykorzystania przemysłu drzewnego, rolnictwa i produkcji materiałów budowlanych.

Istotnym bogactwem mogą też okazać się złoża ropy naftowej i gazu ziemnego ulokowane pod morskim dnem na wybrzeżu Czarnogóry, jednakże największym problemem pozostaje niewielkie wykorzystanie potencjału hydroenergetycznego Czarnogóry – kraj wykorzystuje swoje możliwości pozyskiwania energii z tego źródła zaledwie w 30%. Czarnogóra ma także rezerwy węgla szacowane na 250 mln ton oraz odnawialne źródła do produkcji energii elektrycznej jak energia wiatrowa, słoneczna, małe cieki wodne oraz biomasę.

TURYSTYKA

WTTC umieszcza Czarnogórę na pierwszym miejscu według prognozy wzrostu w 2014 roku

Według marcowego sprawozdania Światowej Rady Podróży i Turystyki (World Travel and Tourism Council, WTTC), która analizuje trendy rozwoju w 184 krajach, Czarnogóra zajęła pierwsze miejsce według prognozowanego tempa wzrostu w 2014 roku i znalazła się na pierwszej pozycji wedle długoterminowej prognozy wzrostu (okres 2014-2024).

Sea Dance Festival

Po raz pierwszy w historii festiwalu EXIT, wydarzenia z nim związane, częściowo przeniosły się poza granicę Serbii. W czarnogórskiej Budwie, miała okazję odbyć się pierwsza edycja festiwalu Sea Dance Festival (który wraz z festiwalem EXIT wszedł w skład Exit Adventure). W ciągu trzech wieczorów (od 15 do 17 lipca 2014), nadmorski kurort gościł znane nazwiska światowej sceny muzycznej, wystąpili m.in. Jamiroquai, brytyjski zespół Underworld, Mark Knight czy Example. Koncerty przyciągnęły do Czarnogóry ogromną liczbę turystów.

Czarnogóra liderem wśród inwestycji turystycznych w Europie

Czarnogóra, według liczby inwestycji w turystykę przeliczoną na jednego mieszkańca kraju, w połowie roku zajmowała pierwsze miejsce w Europie. Była także liderem w szybkości rozwoju turystyki według Światowej Organizacji Turystyki (UNWTO). W tym roku realizowano kilka dużych projektów, przy których prace będą kontynuowane także w 2015 roku, m.in. Porto Montenegro (druga i trzecia faza), Porto Novi czy Luštica Bay. Zakończono również budowę wielu mniejszych, ale nie mniej ważnych hoteli i pensjonatów.

KULTURA

Czarnogóra na 33. Międzynarodowym Salonie Humoru i Karykatury we Francji

Na przełomie września i października w Saint-Just-le-Martel wystawiono prace z różnych lat, począwszy od Slobodana Obradovića, który był pierwszym laureatem Salonu, po Vjekoslava Bojata, który odniósł sukces w tegorocznej edycji zorganizowanej w duchu setnych rocznic: wybuchu pierwszej wojny światowej oraz wyświetlenia pierwszego filmu pełnometrażowego. Oprócz wspomnianych laureatów w tym roku Czarnogórę reprezentowali: Luk Lagator, Ivo Ševčenko, Laz Sredanović, Darko Drljević, Špir Radulović, Dragomir Đukić Čarlij, Dejan Miličić, Mirko Zulić i Igor Ševčenko oraz Tomislav Lalić.

Graffiti na cześć Mladenovicia i EKV

Grupa fanów i wielbicieli legendarnego zespołu EKV postanowiła uczcił 20. rocznicę śmierci lidera zespołu Milana Mladenovicia. Na fasadzie budynku obok Wydziału Prawa Uniwersytetu Czarnogórskiego w Podgoricy powstało graffiti z wizerunkiem Mladenovicia.

Jakie wydarzenia były najistotniejsze według Państwa? Czekamy na sugestie w komentarzach.

KOMENTARZE