Home / Bałkany / Czarnogóra / Czarnogóra: Spadek poparcia dla UE i NATO

Czarnogóra: Spadek poparcia dla UE i NATO

Autor: I.K.

 

W porównaniu z rokiem ubiegłym Czarnogórcy mają teraz mniej zaufania do Unii Europejskiej i NATO. 62%, czyli o 7% mniej niż w grudniu 2010, chciałoby, aby Czarnogóra stała się częścią Unii. Pozytywny stosunek do NATO deklaruje 31%, o 5% mniej niż pod koniec zeszłego roku. Takie są wyniki badania przeprowadzonego we wrześniu tego roku przez Centrum Demokracji i Praw Człowieka (CEDEM) na grupie 1,035 respondentów z 16 okręgów kraju

 

Metodolog CEDEM-u Miloš Bešić, przedstawiając wyniki badania na wczorajszej konferencji prasowej, powiedział, że 16% mieszkańców Czarnogóry uważa, że kraj nie powinien wchodzić do UE, podczas gdy 22% nie ma na ten temat zadania.

– Na spadek poparcia dla UE wpłynęły dwa czynniki – problemy ekonomiczne i polityczne wewnątrz Unii, ale także pewna prawidłowość, która dotyczyła wszystkich państw Europy wschodniej starających się o członkostwo w UE. Im bliżej wejścia do Unii był dany kraj, tym większy spadek poparcia dla tego faktu można było zaobserwować w społeczeństwie, ale nigdy nie był on na tyle silny, aby zagrozić integracji – powiedział Bešić.

Dodał, że 46% respondentów na pytanie, czy uważają, że Czarnogóra do końca tego roku otrzyma datę rozpoczęcia negocjacji, odpowiedziało, że tak, natomiast 24% w to nie wierzy.

Bešić ogłosił, że także w przypadku stosunku do Sojuszu odnotowano negatywny trend. Za przystąpieniem Czarnogóry do NATO opowiada się 31%, podczas gdy w grudniu ubiegłego roku liczba ta sięgała 35,4%.

– Zaufanie do NATO spadło także wśród samych członków Sojuszu. Wygląda na to, że ostatnie wydarzenia, takie jak niedawna interwencja w Libii, pozostawiły złe wrażenie i negatywnie wpłynęły na jego międzynarodową opinię – uważa Bešić.

Z dotychczasowej pracy premiera Igora Lukšicia bardzo zadowolonych jest 21% ankietowanych, dość zadowolonych – około 39%, raczej niezadowolonych – 24%, a bardzo niezadowolonych 15%.

– W porównaniu z rządem Milo Đukanovicia nie ma wielkiej różnicy. Zaufanie do władzy obecnej i poprzedniej kształtuje się na mniej więcej tym samym poziomie – powiedział Bešić.

Według sondażu, 59,7% badanych ufa w szkolnictwo, ok. 57% w system opieki zdrowotnej, a 56% w instytucję prezydenta państwa. Bešić powiedział, że w porównaniu z listopadem ubiegłego roku, nastąpił wyraźny spadek zaufania do instytucji publicznej. Także zaufanie do Serbskiej Cerkwi Prawosławnej (SPC) w przeciągu ostatnich 4 lat spadło. SPC wierzy 49,8% badanych, podczas gdy Czarnogórskiej Cerkwi Prawosławnej 28,1%.

Badanie CEDEM-u pokazuje, że 6,2% obywateli uważa, że państwo i instytucje publiczne bardzo skutecznie walczą ze zorganizowaną przestępczością, 28% – że dość skutecznie, około 24% – że niezbyt skutecznie, a 23% – że bardzo nieskutecznie. Bešić zauważył, że w porównaniu z październikiem 2010 roku nastąpił wzrost świadomości korupcji. 6,62% mieszkańców Czarnogóry twierdzi, że najbardziej skorumpowana jest służba celna, 6,38% – że policja, 6,33 – że sądownictwo, 6,17% – że władze lokalne, a 6,13% – że prokuratura.

– Świadomość korupcji rosła w październiku 2007 i lutym 2008 roku, ale w 2009 i zeszłym roku nastąpił znaczący spadek. Obecnie ponownie obserwujemy jej wzrost. Może to mieć związek z przypadkiem Zavali, który teraz już trochę odchodzi w niepamięć, a nowych afer nie ma – powiedział Bešić.

[Organizacje pozarządowe, opozycja i opinia publiczna zgodnie przyznają, że budowa osiedla turystycznego Zavala w okolicach Budvy jest jednym z największych przykładów korupcji w Czarnogórze. W 2007 roku firma Zavala Invest kupiła prawie 45,000 metrów kwadratowych ziemi na przylądku Zavala, między Budvą i Bečići. Zavala Invest była wspólnym przedsięwzięciem firmy Mirax rosyjskiego oligarchy Siergieja Polonskiego i Moninvestu, którego współwłaścicielem był ówcześnie nie pełniący żadnej funkcji, późniejszy wicepremier, Svetozar Marović, który według zawiadomienia o przestępstwie wniesionego przez organizację pozarządową MANS (Mreža za afirmaciju nevladinog sektora – Sieć Afirmacji Sektora Pozarządowego) „niezgodnie z prawdą podawał się za przedstawiciela czarnogórskiego rządu i w jego imieniu podpisał porozumienie o strategicznej współpracy, choć nie był do tego uprawniony”. Afera, którą rozpoczęła dzika budowa kompleksu turystycznego, zakończyła się lawiną pozwów z powodu niedotrzymania warunków umów podpisanych z nabywcami mieszkań. W tym maratonie swoją rolę odegrała także prokuratura, która sprawę Zavali rozpatrywała latami. – przyp. red.]

Badanie pokazało także, że 29% ankietowanych ma zaufanie do Telewizji Vijesti, około 21% – do In, a 16% – do Televiziji Crne Gore. Najwięcej osób (27%) ufa lokalnym radiostacjom.

Zaufanie do dziennika Vijesti deklaruje 50,6% respondentów, do Dan – 31%, a do Pobjedy – 13,2%. 27% uważa, że język nauczany w szkołach powinien się nazywać serbskim, 21% – że czarnogórskim, 16,5% – ojczystym, a 16,1% uważa, że przyjęto dobre rozwiązanie [na początku września, po długotrwałych sporach, parlament przyjął kompromisową ustawę, według której przedmiot nauczany w szkołach będzie się nazywał „czarnogórski-serbski, bośniacki i chorwacki język i literatura” – przyp. red.].

 

Najlepszy rating DPS i Vujanovicia

Jak pokazuje badanie CEDEM-u Demokratyczna Partia Socjalistów (DPS) ma zdecydowanie najlepszy rating wśród partii politycznych, a najpopularniejszym politykiem jest prezydent Filip Vujanović.

Za DPS opowiedziałoby się 46,1% głosujących, za SNP (Socjalistyczna Partia Ludowa) – 17,9%, za Novą (Nowa Serbska Demokracja) – 8,2%, za SDP (Socjaldemokratyczna Partia Czarnogóry) – 7,9%, za PzP (Ruch na rzecz Zmian) – 7,7%, a za BS (Partia Bošnjacka) – 2,6%.

– Sytuacja ekonomiczna w kraju nie jest dobra. Związki zawodowe okazują swoje niezadowolenie, ale mimo tego rating DPS jest na wysokim poziomie. To ciekawe i warto by się nad tym zastanowić – powiedział Bešić.

Dodał, że od września 2009 roku w poparciu dla SDP po wyborach lokalnych [w maju 2010 – przyp. red.] nastąpił znaczny wzrost.

– Można było oczekiwać, że w związku z licznymi nieporozumieniami na linii prezydent miasta i SDP, dojdzie do spadku ratingu, ale tak się nie stało – mówi Bešić.

Według niego rating SNP w porównaniu z listopadem 2008 roku wzrósł z 9% na prawie 18%, podczas gdy Nova i PzP zanotowały spadek odpowiednio z 15% na 8% i z 12% na 7%.

W skali od 1 do 5, gdzie 1 oznacza najniższą, a 5 najwyższą ocenę, prezydent Filip Vujanović oceniany jest na 3,32. Na drugim miejscu plasuje się premier Igor Lukšić z oceną 3,25, a za nim Milo Đukanović [szef DPS, były kilkakrotny premier i prezydent Czarnogóry – przyp. red.] (2,9).

Bešić uważa, że pozytywnych punktów przysporzyły Vujanoviciowi jego ostatnie wypowiedzi, w odróżnieniu od DPS, która była ostatnio bardzo często krytykowana przez partnerów koalicyjnych, a także przez samych członków partii. Lukšić, według Bešicia, zyskał dzięki polityce kompromisu.

Na czwartym miejscu jest prezydent Podgoricy Miomir Mugoša z oceną 2,58, a na piątym – Srđan Milić [przewodniczący opozycyjnej SNP – przyp. red.] z wynikiem 2,57.

 

Tekst: pobjeda.me, javniservis.me, tłum. i red. Izabela Dąbrowa

About Ida Szmacinska

KOMENTARZE