Home / Bałkany / BiH / Czy Muzeum Narodowe Bośni i Hercegowiny zostanie znowu otwarte?
zemaljski_muzej

Czy Muzeum Narodowe Bośni i Hercegowiny zostanie znowu otwarte?

Od początku kwietnia rosną naciski dotyczące Muzeum Narodowego BiH, wywierane na władze bośniackie przez różne grupy zorganizowane. Mowa o środowisku profesorów uniwersyteckich, którzy 1 kwietnia opublikowali list otwarty do  władz, oraz grupie zagranicznych dyplomatów, którzy dołączają do wystosowanego przez akademików apelu. Wszyscy ci ludzie chcą, aby Muzeum Narodowe znowu otwarto. Znowu, bowiem drzwi instytucji od półtora roku są oficjalnie zamknięte.

Muzeum Narodowe Bośni i Hercegowiny w Sarajewie zostało założone w 1888 roku, a od 1913 roku mieści się w imponującym, neorenesansowym gmachu zaprojektowanym przez czeskiego architekta, Karla Paržika. W zbiorach znajduje się wiele eksponatów, w tym słynna sarajewska Hagada przywieziona na tereny bośniackie przez Żydów sefardyjskich.

Problemy z płynnością finansową Muzeum pojawiły się już po wojnie w latach 90., kiedy organy sprawujące władzę unikały odpowiedzialności za utrzymanie instytucji. W 2004 roku pojawił się pierwszy poważny kryzys – wówczas placówka na krótki okres wstrzymała działalność, jednak szybko została otwarta ponownie. 8 lat później, 4 października 2012 roku, po kilkunastu miesiącach bez wypłacania pensji pracownikom, Muzeum Narodowe zostało zamknięte, a jego drzwi – dosłownie zabite deskami.

Przeciw zamknięciu protestowało wielu ludzi, wśród nich pracownicy instytucji i liczni studenci. Wielokrotnie (i bezskutecznie) podkreślano, że Muzeum funkcjonowało nawet w czasie oblężenia Sarajewa, więc w czasie pokoju tym bardziej nie powinno się dopuścić do jego upadku.

Od kilku dni to kompromitujące państwo zaniedbanie znowu jest przedmiotem publicznej dyskusji. W podpisanym przez kilkoro profesorów uniwersyteckich liście, zaadresowanym do bośniackiego rządu i prezydentów kraju, czytamy:

Szanowny Panie Premierze Bevando, Szanowna Pani Premier Cvijanović, Szanowny Prezydencie Nikšić, Szanowni Ministrowie,

jesteśmy przekonani, że dzielicie nasze zdanie, iż niedopuszczalne jest, aby Muzeum Narodowe BiH było niedostępne dla zwiedzających tak długi czas. Niedopuszczalne jest to, że obywatelom tego kraju odebrano prawo wizyty w Muzeum i nauki o złożonej spuściźnie Serbów, Chorwatów, Bośniaków, Żydów, Romów, Bogumiłów, oraz historii cywilizacji na Bałkanach od ery neolitu, którą można poznać w Muzeum. Dramatycznym złamaniem tego prawa dotknięci są zarówno uczniowie i studenci, dla których Muzeum powinno być jednym z fundamentów edukacji, jak i naukowcy, dla których Muzeum jest niezbędne w badaniach. Ofiarami niedostępności Muzeum dla odwiedzających są również liczni goście odwiedzający BiH. Nie chcemy tu przesądzać o „ostatecznym rozwiązaniu kwestii Muzeum”. Żądamy, aby szybko doprowadzono do rozwiązania tymczasowego, a następnie stałego. Oczekujemy, że podejmiecie decyzję o ustanowieniu tymczasowego zarządu i tymczasowym finansowaniu. To działanie w interesie wszystkich mieszkańców Bośni, reprezentujących jej narody i mniejszości. Zamknięcie Muzeum Narodowego BiH dla odwiedzających to działanie przeciwko cywilizacji, na które nie możemy sobie pozwolić w drugiej połowie XXI wieku.

Wierzymy, że ten problem dotyczy również Państwa, jako ludzi i jako polityków. Posiadacie Państwo możliwość zmiany tego katastrofalnego stanu, który poniża wszystkich ludzi w Bośni i wzbudza niedowierzanie na całym świecie.

Pod pismem pojawiły się nazwiska profesorów: Ognjenki Finci, Zdravka Greba, Bojana Hadžihalilovicia, Srđi Hrisafovicia, Asima Mujkicia oraz Harisa Pašovicia.

Parę dni później przedstawiciele niektórych ambasad w Bośni, nawiązując do listu naukowców, wystąpili w imieniu sieci narodowych instytutów kultury państw członkowskich UE (EUNIC) i wystosowali apel o pilne podjęcie kroków niezbędnych do szybkiego ponownego otwarcia Muzeum Narodowego BiH.

Przedstawiciele ambasad podkreślają, że placówka ta reprezentuje i chroni dziedzictwo kulturowe nie tylko Bośni i Bałkanów, ale całej Europy. Co za tym idzie, zamknięcie tej instytucji kulturalnej kłóci się z tym, co EUNIC, jako sieć, reprezentuje: różnorodność kulturową Europy rozumianą zarówno jako bogactwo języków, jakich się w niej używa, jak i promocję poszczególnych dziedzictw i kultur narodowych. Powtarzając argumenty zawarte w liście naukowców dyplomaci wzywają właściwe organy do rozpatrzenia sprawy i podjęcia niezbędnych działań w celu jak najszybszego otwarcia Muzeum Narodowego BiH.

Apel ten wystosowali: przewodnicząca EUNIC w BiH i dyrektorka bośniackiego British Council Larisa Halilović, wiceprezydent EUNIC i zastępca ambasadora Hiszpanii Ignacio Vitórica Hamilton, dyrektor i dyrektor wydziału języka francuskiego Instytutu Francuskiego, Donato Giuliani i Sebastien Plot, a także pierwszy sekretarz ambasady Niemiec, Jens Wagner. Oprócz nich apel podpisali także dyrektorka Instytutu Goethego w BiH Charlotte Hermelink, konsul i attache kulturalny Austrii Lucas Bachmayer, szefowa wydziału kultury ambasady Włoch Ilaria Ragnoni, attache kulturalny Węgier Anikó Gyenge, Mak Kapetanović z Wydziału komunikacji, spraw kultury i współpracy politycznej ambasady Królestwa Holandii, a także zastępca ambasadora Republiki Czeskiej, Slavomir Goga.

Czy władze Bośni i Hercegowiny pozostaną obojętne wobec tak stanowczych żądań postawionych przez przedstawicieli wpływowych środowisk?

 Źródło: radiosarajevo.ba [1],[2]

About Patrycja Pokora

Absolwentka warszawskiej polonistyki, doktorantka w Instytucie Slawistyki UW. Interesuje ją literatura dla dzieci, kultura popularna i meteorologia.
KOMENTARZE