Home / Baklava / Dziesięć serbskich ciekawostek, które mogą Was zadziwić
mamut

Dziesięć serbskich ciekawostek, które mogą Was zadziwić

Czy Serbia to tylko Belgrad, wędrówki po Nowym Sadzie, festiwale EXIT i Gucza? Otóż nie! Oto dziesięć ciekawostek na temat Serbii, o których nie mieliście pojęcia.

Pierwsza europejska knajpa

Tradycja spotykania się w kawiarniach w Europie rozpoczęła się w połowie XVI wieku, kiedy to otwarto kafanę w belgradzkiej dzielnicy Dorćol. Choć dziś nie ma dokładnych informacji na temat tego, jak się nazywała, gdzie dokładnie się znajdowała oraz jak wyglądała, wiadomo, że wówczas podawano w niej wyłącznie czarną kawę. Z czasem powstawały kolejne kawiarnie, ale dopiero po czasie zaczęto rozszerzać ich menu. Wspomniana knajpa została wybudowana w 1522 roku, a więc na długo przed otwarciem podobnych miejsc w ważnych miastach europejskich, takich jak: Londyn, Paryż, Wiedeń czy Lipsk.

Europejska Syberia

Na południowym zachodzie Serbii, nieopodal granic z Czarnogórą i Kosowem, znajduje się gmina Sjenica, która nazywana jest czasami „serbską Syberią”. Porównanie to wywodzi się oczywiście z faktu, że w Sjenicy odnotowano najniższe temperatury na terenie zamieszkałym w Europie. Najniższa odnotowana temperatura w tamtej okolicy wynosi –39 stopni Celsjusza.

Serbskie maliny

Czy Wam też maliny kojarzą się z wakacjami na wsi i godzinami spędzonymi z koszykiem pomiędzy „raniącymi” krzewami? Zapewne jest to słuszne skojarzenie, niemniej jednak Polska wcale nie jest wiodącym krajem w uprawie i zbiorze tych owoców (choć także znajduje się w czołówce). Okazuje się bowiem, że największym dystrybutorem malin na świecie jest Serbia – co roku sprzedaje się do 100 tysięcy ton malin pochodzących z około 15 tysięcy hektarów pól obsadzonych krzewami owocowymi!

Okrągły stół

Choć okrągły stół niejednokrotnie przewija się przez historię Europy, pierwszym miejscem faktycznych obrad międzynarodowych przy okrągłym stole jest Serbia. Chodzi o miejscowość Karłowice (Sremski Karlovci), gdzie podpisano tak zwany Pokój w Karłowicach kończący wojnę pomiędzy państwami Ligi Świętej a Imperium Osmańskim, co oznaczało koniec ponad dwustupięćdziesięcioletnich walk budzących niepokoje w całej Europie.

Na tropie pradawnych „mieszkańców”

Nie tak dawno w miejscowości Kostolac, znajdującej się nieopodal Pożarevca, odkryto szkielet mamuta, który zachował się w zaskakująco dobrym stanie. Szacuje się, że jest to przedstawiciel najstarszego europejskiego gatunku mamutów i liczy sobie około miliona lat. Jest zatem o pół miliona lat starszy od swojego „rodaka” znalezionego w Kikindzie w 1996 roku.

Wędrujący pomnik

W roku 1928, w dziesiątą rocznicę zakończenia pierwszej wojny światowej, w centrum Belgradu wzniesiono pomnik Zwycięzcy. Początkowo znajdował się przy Hotelu Moskwa, jednak szybko został przeniesiony na Kalemegdan. Co, a w zasadzie kto, był powodem owej „wędrówki”? Belgradzkie damy, które protestowały przeciwko „obnażeniu męskiej postaci”.

Pierwowzór Bonda. Jamesa Bonda

Duszan (Duszko) Popov, urodzony w Titlu (dziś jest to teren Serbii, niegdyś – Austro-Węgier), był podwójnym agentem za czasów drugiej wojny światowej. Zatrudniony przez Brytyjczyków przeprowadził się do Londynu, żeby móc prowadzić działania szpiegowskie. Mówi się, że zarówno jego wygląd, jak i odwaga, stały się inspiracją dla Iana Fleminga, twórcy powieści szpiegowskich o Jamesie Bondzie.

„Roczna” rzeka

W Serbii znajduje się rzeka, która jest jedną z najkrótszych rzek na całym świecie – nazywa się Vrelo, a jej długość wynosi zaledwie 365 metrów. Z powodu tej specyficznej liczby nazywana jest „rzeką-rokiem” (reka-godina). Mimo swoich niewielkich rozmiarów jej bieg jest bardzo wartki, typowy raczej dla dłuższych rzek – już ze źródła Vrelo wypływa porywistym prądem, aby lada moment spłynąć wodospadem do Driny, dla której stanowi prawobrzeżny dopływ.

Mileva Majić, czyli… żona Einsteina

Pierwszą żoną Alberta Einsteina była Serbką, Mileva Majić. W Zurychu studiowała matematykę i fizykę i tam też poznała swojego przyszłego męża. Poślubiła go w 1903 roku, a owocem ich małżeństwa była trójka dzieci. Para naukowców po czasie rozwiodła się; przypuszcza się jednak, że oprócz rodziny łączyły ich też… teorie naukowe. Nie ma pewnych informacji na ten temat, istnieją jednak hipotezy, że wczesne prace Einsteina mogą być pomysłem Milevy.

Koniec feudalizmu

Serbia była drugim krajem w Europie (pierwszym była Francja), który dążył do zniesienia feudalizmu. Dążenia te miały się urzeczywistnić na mocy Konstytucji Sreteńskiej, która była pierwszą konstytucją Księstwa Serbii. Dokument był na tyle liberalny, że Austria domagała się natychmiastowego unieważnienia, natomiast rosyjski ambasador nazwał go pogardliwie „francuskim nasieniem na Bałkanach”.

About Ewa Król

Studentka filologii słowiańskiej na Uniwersytecie Śląskim. Fascynuje ją Chorwacja, muzyka z lat 80. i dobra literatura. Cały rok potrafi marzyć o wakacyjnym wyjeździe nad Adriatyk.
KOMENTARZE