Home / Społeczeństwo / Gjurgjovden i Ederlez, czyli św. Jerzego po macedońsku i romsku

Gjurgjovden i Ederlez, czyli św. Jerzego po macedońsku i romsku

Dzień św. Męczennika Jerzego obchodzony jest na całych Bałkanach bez względu na przynależność etniczną czy religijną świętujących. W Macedonii święto to nosi miano Gjurgjovden i obchodzone jest obecnie 6 maja, według kalendarza gregoriańskiego (według juliańskiego przypada ono 23 kwietnia). Według tradycji od św. Jerzego rozpoczyna się letni cykl obrzędowo-wegetacyjny, który trwa do dnia św. Dymitra (Mitrovden – 8 listopada/26 października), zwiastującego nadejście półrocza zimowego.

Św. Jerzy urodził się w III wieku w Kapadocji. Służył w wojsku cara Dioklecjana, do czasu, gdy ten zaczął prześladować chrześcijan. Jerzy wyznał wówczas przed nim, że sam jest wyznawcą Chrystusa. Car zamknął go w więzieniu, gdzie poddawany był licznym torturom, podczas których modlił się do Boga, a ten natychmiast uzdrawiał jego rany. Żywot św. Jerzego podaje, że zginął on w 303 r. od miecza poprzez ścięcie głowy na rozkaz Dioklecjana. Zasłyną z wielu cudów zarówno za życia, jak i po śmierci, także wielu za jego sprawą przyjęło chrześcijaństwo. Ze względu na swoją męczeńska śmierć i za zasługi dla Kościoła został uznany Wielkim Męczennikiem.

Obok oficjalnego żywota, z postacią św. Jerzego związanych jest wiele legend i wierzeń, gdyż w wyobraźni ludu postać ta żyła własnym życiem. Na ikonach często jest przedstawiany na białym koniu, gdy z kopią w ręku zabija lamiję – symbol zła.

Macedończycy w tym dniu przyozdabiają domy świeżymi ziołami, w cerkwiach palą świece „za zdrowie”, spotykają się również w monasterze św. Jerzego Zwycięzcy, znajdującym się nieopodal miasta Debar. W niektórych miejscowościach, gdzie prawosławni i muzułmanie mieszkają od dawna w bliskim sąsiedztwie, razem świętują, jedząc w tym dniu wspólne śniadanie.

Wszyscy jednak wiedzą, że najhuczniej Gjurgjovden świętują w Macedonii Romowie, którzy to święto nazywają Erdelez i obchodzą je cztery dni. Ubierają się w odświętne stroje, odwiedzają bliskich, pieką jagnię i bawią się dzień i noc przy rytmach żywej muzyki.

Za mnogu godini Gjurgjovden!

Zobacz zespół Tanec

Źródło: mpc.org.mk, kurir.mk,

About Łukasz Fleischerowicz

KOMENTARZE