Home / Bałkany / Jak to się robi w Serbii? Słowo o wyborach
telegraf.rs
telegraf.rs

Jak to się robi w Serbii? Słowo o wyborach

W wyborach parlamentarnych i lokalnych 24 kwietnia br. weźmie udział około 7 milionów obywateli Serbii w kraju i zagranicą. W wyborach parlamentarnych startuje 18 partii wyborczych i koalicji. W tym samym dniu odbędą się wybory również w regionie autonomicznym – w Wojwodinie.

System wyborczy

W wyborach parlamentarnych obywatele będą wybierać 250 posłów, których mandat potrwa cztery lata. W listach wyborczych obowiązują parytety, na każdej z nich co trzeci kandydat musi być reprezentantem płci, której jest na liście mniej.

Próg wyborczy dla partii politycznych wynosi 5%, nie dotyczy jednak partii reprezentujących mniejszości narodowe. Obecnie ugrupowania przyznają mandaty według kolejności nazwisk na liście. Do roku 2012 panowała w tej kwestii dowolność, a partie mogły przyznawać miejsca bez względu na pozycję kandydata na liście.

Podobnie jak w Polsce, misję utworzenia rządu otrzymuje partia zwycięska, która przedstawia swojego kandydata na premiera. To on posiada największą władzę w kraju, natomiast prezydent jest zwierzchnikiem sił zbrojnych  oraz prowadzi politykę zagraniczną.

Nowa świecka tradycja

Od 2000 roku, na wniosek zachodnich krajów UE, procedura głosowania w Serbii została zmieniona. Po wejściu do lokalu wyborczego, komisja wyborcza ma obowiązek sprawdzić palec wskazujący naszej prawej ręki za pomocą lampy UV. Później sprawdza dowód osobisty, paszport lub prawo jazdy i weryfikuje nasz podpis. Następnie sprawdzony wcześniej palec pryska sprayem, który widać pod promieniowaniem ultrafioletowym. Wtedy dostajemy kartę wyborczą, a głosowanie odbywa się za parawanem. Wypełnioną kartę wrzuca się do przezroczystej urny. Obok członków komisji wyborczej zasiadają przedstawiciele Centrum wolnych wyborów i demokracji – CeSID (Centar za slobodne izbore i demoktratiju).

W dniu wyborów, w lokalu wyborczym oraz w promieniu 50 metrów od niego zabroniona jest jakakolwiek działalność polityczna.

„Białe głosowanie”

W ciągu ostatnich lat wzrasta ilość pustych kart wyborczych wrzucanych do urn. Ostatnie badania agencji ProPositiv wskazują, że ponad 5 % wyborców robi to celowo. Zjawisko to stało się popularne cztery lata temu, kiedy podczas ostatnich wyborów parlamentarnych w Serbii wielu wpływowych intelektualistów rozpoczęło akcję „białego głosowania”, mającą na celu ukazanie braku prawdziwego alternatywy w wyborach. Oddano wtedy około 170 tys. nieważnych głosów. ProPositiv przewiduje, że najbliższe wybory mogą okazać się rekordowe pod względem oddanych białych kart.  – Ludzie są rozgoryczeni, ponieważ politycy się nie zmieniają. Wzrost „białych głosów” pokazuje, że elity polityczne są wyobcowane ze społeczeństwa. – mówi dla BIRN Stefan Aleksić, politolog i publicysta. W Serbii ludzie nie widzą realnej alternatywy, ponieważ większość partii głównego nurtu ma takie same programy polityczne i ideologiczne, dodał Aleksić.

Portal b92.net opublikował sondaż dotyczący nastrojów przedwyborczych w Serbii. Na pierwsze pytanie „Na kogo będzie Pan/Pani głosować?” 53 procent ankietowanych odpowiedziało – na SNS, za koalicją SPS-JS jest 13 procent, DSS Dveri popiera 8 procent, radykalną prawicę SRS 7 procent, natomiast koalicję SDS-LDP-LSV – 6,5 procent. W kolejnym pytaniu respondenci mieli wskazać osobę, którą widzą na stanowisku premiera. Większość, bo 42,9 procent wskazało dotychczasowego szefa rządu, Aleksandra Vučicia, byłego premiera Ivice Dačica popiera 5 procent, natomiast ponad 16 procent pytanych nie widzi nikogo. Serbowie zapytani czy zamierzają iść na wybory odpowiedzieli w większości twierdząco (53% „na pewno”, a  19,3 „prawdopodobnie”). Badanie przeprowadzono w ostatnią niedzielę marca br.

Gdzie głosować?

Lokale wyborcze zostaną otwarte o 7 rano, a zamknięte o 20 wieczorem. Każdy wyborca jest najpóźniej 5 dni przed głosowaniem otrzyma informacje dotyczące wyznaczonego miejsca do głosowania.

Jak głosować?

Członkowie mniejszości narodowych wpierw muszą wpisać się na listę w alfabecie cyrylickim oraz listę swojej mniejszości. Osoby mieszkające za granica muszą złożyć wniosek do swojego konsulatu, aby móc głosować w miejscu zamieszkania. Karty wyborcze drukowane są w 28 językach, zarówno cyrylicą, jak i w alfabecie łacińskim.

Przypomnijmy, że rząd podał się do dymisji, a prezydent rozpisał przedterminowe wybory na wniosek partii rządzącej, która, jak mówi potrzebuje silnej legitymizacji do działania na rzecz wstąpienia Serbii do struktur unijnych.

Ostatnie wybory parlamentarne również odbyły się przedterminowo, w marcu 2014 roku, natomiast wybory lokalne miały miejsce w maju cztery lata temu.

źródła: balkaninsight.com, balkaninsight.com, b92.net, mondo.rs, cesid.org, b92.net, rik.parlament.gov.rs, informer.rs

About Agnieszka Kawczyńska

Ukończyła slawistykę na UŁ, aktualnie studiuje na II stopniu SEW na UW. Uzależniona od kultury serbskiej. Wielbicielka historii sztuki i kina autorskiego. W wolnych chwilach czyta Houellebecq'a.
KOMENTARZE