Home / Bałkany / Jakie państwa Rosja wciąga w długi?
Ruble

Jakie państwa Rosja wciąga w długi?

Macedoński dziennik Nova Makedonija przeanalizował taktykę Moskwy, próbując wyjaśnić, w jaki sposób Rosji udaje się trzymać państwa w zależności, a niekiedy nawet w niewoli finansowej. Taktyka bardzo prosta i skuteczna, a nawet dosłownie uzależniająca – chodzi o pożyczki. Nieważne – w dolarach czy w euro.

W ciągu ostatnich kilku lat rosyjskie spółki rządowe i państwowe, np. Gazprom, regularnie udzielają kredytów krajom Europy Wschodniej i Środkowej, nie zwracając uwagi na fakt, że pożyczone pieniądze nie zostaną zwrócone w terminie (a może i nigdy). Dla innych taka rozrzutność może się wydawać nieodpowiedzialna w czasach trudnych ekonomicznie. Ale dla Rosji liczy się tylko polityczna gra i finansowe niewolnictwo innych państw.

Rosja zużywa ogromne zasoby finansowe, aby osiągnąć swój cel w poszerzeniu geopolitycznych wpływów gospodarczych i politycznych w granicach UE . Wśród krajów, które najczęściej korzystają z rosyjskich pożyczek, są Ukraina, Białoruś, Bułgaria, Węgry, Serbia i Cypr.

Bułgaria

Rurociąg South Stream nadal jest ważnym elementem długoterminowej strategii Rosji w celu zapewnienia dywersyfikacji zaopatrzenia gazu ziemnego poprzez eksploatację gazu łupkowego i nowe dostawy z Azerbejdżanu i Bliskiego Wschodu. Z kolei Bułgaria jest najważniejszym państwem tranzytowym projektu South Stream, dzięki swojemu położeniu nad Morzem Czarnym i przyjaznym stosunkom z Rosją i krajami Europy Środkowej. 15 maja 2009 roku Gazprom i Bułgarski Holding Energetyczny podpisali umowę o współpracy przy budowie rurociągu dla tranzytu gazu ziemnego na terytorium Republiki Bułgarii w ramach projektu South Stream. Gazprom udzielił pożyczki w wysokości 620 mln euro na okres 22 lat bułgarskiemu Holdingowi Energetycznemu, aby pomóc pokryć koszty budowy rurociągu. Pierwszego listopada oficjalnie rozpoczęła się budowa bułgarskiego odcinka, lecz będzie ona kontynuowana dopiero po dostarczeniu pierwszej partii rur do baz przeładunkowych.

Węgry

Władimir Putin zaakceptował politykę otwarcia na Wschód węgierskiego premiera Viktora Orbana. Obecnie prowadzi on taktykę wzmacniania stosunków z Rosją, dzięki której Węgry bilansują na krawędzi w relacjach z Brukselą. Jednak strategia ta stwarza nowe możliwości gospodarcze dla Moskwy na Węgrzech . Chociaż szczegóły nie są jeszcze znane, wiadomo, że Putin i Orban 14 stycznia podpisali umowę, na mocy której Rosja pożycza Węgrom 13,7 mld celem rozbudowy elektrowni jądrowej Pax, wybudowanej jeszcze za czasów ZSSR. Okres spłaty pożyczki wynosi 30 lat. W związku z tym Rosja będzie odgrywać znaczną rolę w węgierskim sektorze energetycznym. Liberalna opozycyjna koalicja na Węgrzech skrytykowała ofertę, zauważając, że została ona przyjęta bez przetargu.

Serbia

Więzi historyczne, współpraca gospodarcza przyczyniły się do wzmocnienia stosunków między Rosją i Serbią. Ponadto Moskwa chce skłonić Belgrad do współpracy w zakresie budowy gazociągu South Stream. Ze strony Serbii można zaobserwować chęć współpracy zarówno z Rosją, jak i z Unią Europejską. Serbowie z jednej strony planują przystąpienie do UE, z drugiej – chcą pozostać ośrodkiem wpływów rosyjskich na Bałkanach i w Europie Środkowej.

W kwietniu 2013 roku Rosja zgodziła się pożyczyć Serbii 500 mln dolarów na zmniejszanie deficytu budżetowego. Już w styczniu 2013 r. Rosja udzieliła pożyczki w wysokości 800 mln na pięć lat; miała to być pomoc w modernizacji systemu transportu, z naciskiem na transport kolejowy. Ponadto, w pierwszym kwartale 2014 roku spółka energetyczna Srbijagas oczekuje pożyczki w kwocie 175 mln euro od Gazpromu. Pieniądze te mają stanowić pomoc finansową w budowie gazociągu South Stream.

Cypr

Rola Cypru jako raju podatkowego dla rosyjskich multimiliarderów to wyzwanie dla rosyjskich polityków . Przed tymczasowym zamknięciem finansowym i ratowaniem banków greckich w marcu 2013 r. szacowało się, że rosyjskie depozyty w bankach wynosiły 5-10 mld. Dodatkowo, Rosja chce odgrywać aktywną rolę w eksploatacji gazu we wschodniej części Morza Śródziemnego.

Kreml co prawda odmówił udzielenia kolejnych pożyczek w celu ratowania greckich banków w 2013 roku, ale i tak poszedł im trochę na rękę, bo zmienił zasadę spłaty kredytu udzielonego w 2011 roku wynoszącego 2,5 mld (w źródle brak ukazanej waluty, ale domyślić się można, że chodzi o euro), tzn. przedłużył o dwa lata termin zwrotu pożyczki oraz zmniejszył stopę procentową z 4,5% na 2,5%, dzięki czemu pomógł ustabilizować sektor finansowy.

Moskwa potrafi zagrozić innym dla osiągnięcia swoich celów politycznych, np. przez zastraszanie wojenne lub podwyższenie cen gazu i ropy. Ale pomoc finansowa jest również ważnym narzędziem Kremla w zdobyciu Europy Środkowej i Wschodniej oraz zachętą do aktywnej współpracy w przyszłości, oczywiście zgodnie z jego regułami i końcowymi celami.

Źródła:

http://www.novamakedonija.com.mk/

http://www.south-stream.info/partners/

About Nadzieja Znak

Studentka roku filologii polskiej na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Na studiach magisterskich w teorii i praktyce poznaje piękno Półwyspu Bałkańskiego. Zakochana w bałkańskich górach. Interesuje się astronomią, od niedawna również polityką państw kontynentu europejskiego.
KOMENTARZE