Home / Polityka / Język rumuński bardziej przyjazny dla Romów

Język rumuński bardziej przyjazny dla Romów

Nowy nakład popularnego DEX-a (Dicţionarul Explicativ al Limbii Române – rumuński odpowiednik Słownika Języka Polskiego) rewiduje definicje pojęć „Rom” (rom) oraz „Cygan” (ţigan). W opinii działaczy przeciwko dyskryminacji rewizja definicji stanowi krok w kierunku normalności i poprawności.

Dyrektor Instytutu Językoznawstwa „Iorgu Iordan-Alexandru Rosetti” Akademii Rumuńskiej – Marius Sala – potwierdza, że w nowym DEX-ie dokonano licznych modyfikacji, wynegocjowanych z reprezentantami społeczności romskiej, które stanowią odpowiedź na postulaty tych środowisk. Agencja Rozwoju Społecznego „Razem”, podnosząca problem praw mniejszości romskiej, podaje, że w nowym DEX-ie zrewidowano definicje 30 słów, odnoszących się bezpośrednio, bądź pośrednio do społeczności romskiej. Instytut miał wyeliminować albo doprecyzować pojęcia dyskryminujące oraz tendencyjne, które promowały negatywne stereotypy tej grupy.

Dokonanie zmian nie dokonało się bezproblemowo. W 2011 roku powołując się na orzeczenie Narodowej Rady Przeciwdziałania Dyskryminacji (CNCD) rumuńskie NGO-sy (Agencja Rozwoju Społecznego „Razem”, Stowarzyszenie Romów „Równość szans” w Tulczy, oraz Stowarzyszenie „Accept”) złożyły zażalenie do Rady na Akademię Rumuńską oraz Instytut Językoznawstwa „Iorgu Iordan-Alexandru Rosetti”. Organizacje domagały się ukarania instytucji – jako odpowiedzialnych za wydawanie słownika – jak również przeglądu treści DEX-a pod kątem dyskryminacji społeczności romskiej.

Jeszcze w wydaniu słownika z 2007 roku przy pojęciu „Rom” nie występuje osobna definicja, a  słowo to pojawia się jedynie jako synonim wyrazu „Cygan”. Szczególne niezadowolenie budził fakt, że jedna z definicji słowa „Cygan”  w poprzednich trzech  edycjach słownika brzmiała „epitet nadawany osobie o złych skłonnościach” (cu apucături rele).  Inne umieszczone znaczenie słowa to „osoba o brzydkim wyglądzie”. – Prawie każde słowo w języku rumuńskim ma denotację  i konotację (zakres znaczenia nazwy oraz treści, które są dodatkowo kojarzone z wyrazem – KG). Słowa „Rom” i „Cygan” w znaczeniach oferowanych przez DEX-a aż do tegorocznej edycji miały tę samą denotację, zatem automatycznie traktowano je zamiennie. Co więcej, pojawiała się oś znaczeniowa – Rom = Cygan = „epitet nadawany osobie o złych skłonnościach” – mówi Gelu Duminică z Agencji „Razem”.

Nowa definicja rzeczownika „Rom” brzmi następująco – „termin, przez który samookreślają się członkowie grupy etnicznej pochodzącej z Indii i rozpowszechnionej na południu i wschodzie Europy, zastępujący określenie „Cygan”, uznawane za pejoratywne”.

Według spisu powszechnego przeprowadzonego w 2011 roku w Rumunii żyje ponad 600 tysięcy Romów, według innych źródeł – np. „Regular Report on Romania’s Progress towards Accession” – blisko 1,8 miliona, co stanowi największą społeczność romską w Europie i drugą co do wielkości mniejszość etniczną w Rumunii.

 

Źródło: mediafax.ro

About Krzysztof Górski

Gdańszczanin z urodzenia i z wyboru, nie wyobraża sobie życia bez większej wody, najchętniej słonej. Rumunofil. Pisze pracę doktorską na Uniwersytecie Gdańskim, która dotyczy Rumuńskiego Kościoła Prawosławnego. Po jej ukończeniu marzy mu się praca na uczelniach w Dar es Salaam, Mombasie albo Luandzie.
KOMENTARZE