Home / Gospodarka / Energetyka / Konsekwencje przyłączenia Macedonii do Gazociągu Południowego

Konsekwencje przyłączenia Macedonii do Gazociągu Południowego

 

Autor: Łukasz Fleischerowicz

Na szóstej sesji Macedońsko-Rosyjskiej Komisji Mieszanej w Niżnym Nowogrodzie strona rosyjska przedłożyła wicepremierowi i ministrowi finansów Zoranowi Stavreskiemu projekt umowy z Gazpromem, poprzez który Macedonia stanie się częścią projektu Gazociągu Południowego (South Stream).

Według Stavreskiego podpisane memorandum rozwiązuje strategiczny problem, jakim jest brak stabilności energetycznej państwa, gdyż Macedonia zyska w ten sposób trwałe źródło gazu.

Teraz prawnicy i eksperci energetyczni przestudiują warunki umowy, po czym we wszystkich 7 krajach zaangażowanych w projekt zostanie ustalony zharmonizowany tekst. Ostateczny projekt przygotowany przez Gazprom ma zostać przedłożony w III kwartale br. Na razie nie poinformowano, którędy dokładnie będzie przebiegać odnoga gazociągu – z Bułgarii, Grecji czy z Serbii. Nie wspomniano też na razie o kosztach przyłączenia Macedonii do projektu ani o cenie gazu, który popłynie gazociągiem.

Macedonia posiada krótki gazociąg wiodący z Bułgarii do stołecznego Skopja, który dostarczany jest przez Gazprom. Pojemność tego rurociągu wynosi 800 mln m sześć. gazu rocznie, ale jego moc przesyłowa może zwiększyć się do 1,2 mld m sześć. rocznie, dzięi budowie stacji dekompresji gazu w bułgarskim Petriczu.

W 2011 r. Macedonia zaimportowała zaledwie 130 mln m sześc. gazu, czyli znacznie poniżej wymaganego minimum. Z tego powodu Skopje płaci ogromne kary i ma najdroższy gaz w Europie. Średni koszt 1 tys. m sześć. w 2011 r. wyniósł 462 USD (po Macedonii najwięcej za gaz płaci Bośnia i Hercegowina – 420 USD).

Gazprom deklaruje w planach duże inwestycje w Macedonii. Długoterminowa strategia firmy zakłada, że ​​w 2030 roku będzie on sprzedawać w kraju nad Wardarem 2,5 do 3 mld m sześc. gazu, czyli tyle ile zużywa dziś sąsiednia Bułgaria.

Podczas posiedzenia komisji mieszanej uzgodniono również warunki zwrotu tzw. długu kliringowego, który Rosja jest winna Macedonii od czasów rozpadu ZSRR (60 mln USD). Pieniądze te zostaną wypłacone nie w gotówce, a w inwestycjach rosyjskiej firmy energetycznej Strojtransgaz, która podpisała memorandum o porozumieniu ze spółką państwową Makedonski Energetski Resursi (Macedońskie Zasoby Energetyczne). Spółka ta zastąpiła na rynku macedońskim firmę GAMA, która jako monopolista trudniła się tranzytem gazu (w 50% stanowiła ona własność Skarbu Państwa, a w 50% spółki Makpetrol).

Memorandum w sprawie budowy pierwszego odcinka sieci gazociągowej w kraju określa koszty na 75 mln USD, co oznacza, że 15 mln USD zostanie wyłożonych z budżetu państwa. Całkowity koszt budowy sieci w Macedonii szacowany jest na 315 mln USD, na co Macedonia zapewne będzie starać się zaciągnąć kredyt w Banku Światowym.

Całkowita przepustowość Gazociągu Południowego ma wynieść 63 mld m. sześc., a jego ukończenie planowane jest na 2015 r.

 

Komentarz:

  • Z ekonomicznego punktu widzenia Macedonia powinna zostać podłączona z Bułgarii (ceny tranzytu w Serbii i Grecji będą wyższe). Zasadnicze pytanie brzmi, czy połączenie nastąpi na północnym-wschodzie, którędy obecnie płynie rosyjski gaz, czy w centralno-wschodniej części kraju, jako odnoga nitki wiodącej do Grecji.
  • Jest mało prawdopodobne, że Macedonia stanie się krajem tranzytowym Gazociągu Południowego. Na przedłużenie nitki do Kosowa zapewne nie zgodzi się Serbia, która jest kluczowym partnerem projektu, a która dla Rosji jest najważniejszym partnerem strategicznym na Bałkanach. Z kolei Albania zainteresowana jest konkurencyjnym projektem TAP-IAP, mającym wieść do Włoch i Słowenii.
  • Podpisane memorandum zmieni całkowicie źródła dostaw energii w Macedonii. Wzrost zużycia gazu zapewnią nie tylko firmy i gospodarstwa domowe podłączone do sieci, ale także ciepłownie, które zmienią źródła zaopatrzenia z prądu na gaz. Obecnie elektrociepłownia Te-To przekształcana jest na ciepłownię gazową, której moce mają sięgać 350 mln m sześc. gazu rocznie, co już powinno zwiększyć import gazu z obecnych 130 mln m sześc. do blisko 500 mln m sześc. To z kolei powinno obniżyć cenę dostaw gazu.
  • Przystępując do projektu Gazociągu Południowego i godząc się na gazyfikację kraju przez rosyjską spółkę państwową, Macedonia znajdzie się w orbicie wpływów politycznych Rosji. Brak alternatywnych źródeł tego surowca może doprowadzić do niewielkiej obniżki cen konsumenckich. Istotne stanie się wsparcie ze strony UE dla budowy alternatywnych źródeł energii (parki wiatrowe i elektrownie wodne) oraz łączników gazowych z Albanią i Grecją, kraje przez które ma przebiegać w przyszłości azerski gaz (TAP)
  • Porozumienie z Macedonią jest dla Moskwy polityczną odpowiedzią na decyzję Ankary i Baku, które 27 czerwca podpisały umowę w sprawie budowy gazociągu TANAP oraz konsorcjum Szah Deniz, które 28 czerwca wybrało Nabucco West na preferowanego partnera w dystrybucji gazu do Europy Środkowej przez Bałkany.

Więcej o projektach gazowych w Macedonii

About Łukasz Fleischerowicz

KOMENTARZE