Home / Bałkany / Kosowo / Kosowo: Międzynarodowa kontrola na północy?

Kosowo: Międzynarodowa kontrola na północy?

Ostatnie wydarzenia w północnej części Kosowa podniosły debatę na kosowskiej scenie politycznej dotyczącą znalezienia rozwiązania i normalizacji obecnej sytuacji. Do tej pory jako ofertę polityczną wspomina się jedynie Pakiet Ahtisaariego, jednak pojawiają się pomysły, aby do czasu rozpoczęcia jego wdrażania, północ kraju umieścić w fazie przejściowej administracji ze strony organizacji międzynarodowych.

Były koordynator Ekipy Negocjacyjnej na temat statusu Kosowa, Blerim Shala, mówi, że strona kosowska musi przygotować się na wyzwanie, jakim jest północ kraju. Shala jest zdania, że jedyną ofertą pozostaje pakiet Ahtisaariego, jednocześnie uważa za konieczne umieszczenie północy Kosowa pod przejściową kontrolę międzynarodową.

„Możemy się zastanowić nad formą współpracy między nami, UE i USA, nad pewnym okresem kontroli międzynarodowej podczas wdrażania pakietu Ahtisaariego, która oznaczałaby, między innymi, organizację wyborów lokalnych w gminach północnych, spis ludności i ostatecznie organizację konferencji fundatorów w celu stworzenia specjalnego budżetu na cele rozwoju północy Kosowa”, mówi Shala.

Pomysły przedstawione przez Blerima Shalę zostały skrytykowane w ostatnich dniach przez szefową delegacji Kosowa podczas rozmów z Serbią, Edytę Tahiri. Mimo że nie wyraziła tego bezpośrednio, w swoich wcześniejszych oświadczeniach oceniła fazę przejściową w postaci kontroli międzynarodowej na północy jako nie do przyjęcia.

Z drugiej strony Blerim Shala dodaje, że faza przejściowa nie oznacza w żadnym wypadku odstąpienia od pakietu Ahtisaariego. Natomiast jako zupełnie niemożliwe ocenia przejście bez fazy pośredniej od obecnej władzy sprawowanej przez równoległe władze do nowych władz gminnych, które zostałyby tam utworzone.

„Oznacza to stworzenie okoliczności łagodzących, tak aby pakiet Ahtisaariego był wdrożony sprawniej, a to oznacza, że partnerstwo utworzone kilka lat temu między nami, Brukselą a Waszyngtonem, będziemy wprowadzać w życie, jeśli chodzi o północ kraju.”

„Jest bardziej niż jasne i zobaczyliśmy to zwłaszcza po 25 lipca, że koordynacja działań między nami, KFOR-em a EULEX-em, Waszyngtonem i Brukselą jest konieczna, jeśli chcemy ponownie wprowadzić rządy prawa oraz Konstytucję na północy Kosowa”, podkreśla Shala.

Natomiast analityk, Ardian Arifaj, uważa, że ustanowienie tymczasowej administracji międzynarodowej na północy kraju oznaczałoby zaakceptowanie faktycznego stanu w tym regionie. Dodaje, że na tym etapie kontrole mogłyby przejąć mechanizmy międzynarodowe obecne dziś w Kosowie.

„Władzy nie ma tam w rękach rząd serbski, bez względu na to, jak bardzo próbuje kontrolować północ Kosowa. Północ Kosowa w rzeczywistości zdecydowanie bardziej znajduje się pod kontrolą grup kryminalnych tam działających. Jeśli jednak mówi się, że północ powinny przejąć organizacje międzynarodowe, to nie jest nic innego, jak stwierdzenie faktycznej sytuacji w terenie”, mówi Arifaj.

Analityk Ardian Arifaj twierdzi, że żądania, aby północ zyskała dzięki tej sytuacji specjalny status, byłyby faktycznie wygraną nielegalnych struktur. Arifaj również uważa plan Ahtisaariego za najlepsze rozwiązanie. Dodaje, że Prisztina i Belgrad w procesie rozmów nie posiadają mandatu, aby poruszać w nich tematy polityczne, obok tych technicznych, które omawiane są obecnie w Brukseli.

„Te rozmowy to negocjacje z Brukselą. To są zawody, kto wygląda ładniej przez Brukselą i żadna ze stron, ani Prisztina ani Belgrad nie są zainteresowane oddaniem lub zrobieniem czegoś dobrego sobie nawzajem. Z drugiej strony grupa, która prowadzi obecnie rozmowy, nie ma mandatu do rozmów na tematy polityczne. Taki mandat może dać jedynie Parlament Republiki Kosowa”, podkreśla Arifaj.

Bazując na wielu komentarzach, opcją dla północy powszechnie akceptowaną w Belgradzie jest odłączenie tej części od Kosowa. Jednak rząd Kosowa wciąż deklaruje, iż nie będzie zmiany granic ani odstąpienia od planu Ahtisaariego.

Obecnie pojawiają się też inne opcje dotyczące sposobu realizacji tego planu. Pytanie pozostaje jedno: czy uczynić to z pomocą organizacji międzynarodowych, czy też angażować w to jedynie własne instytucje.

 

Tekst: evropaelire.org, tłum. i red. K.D.

About Łukasz Fleischerowicz

KOMENTARZE