Home / Bałkany / Kosowo / Krótka historia czarnogórskiej niepodległości

Krótka historia czarnogórskiej niepodległości

21 maja Czarnogóra świętować będzie 6. rocznicę referendum z 2006 roku, w efekcie którego kraj ten odzyskał swoją niepodległość. Pytanie, za bądź przeciwko któremu opowiadali się obywatele w referendum brzmiało: „Czy chce Pan/Pani, aby Republika Czarnogóry stała się niepodległym państwem z pełną podmiotowością międzynarodowoprawną?”. Proponowane odpowiedzi głosiły „tak” (propagowane przez „Blok za niepodległą Czarnogórą” z liderem Milo Đukanoviciem) i „nie” (popierane przez „Blok za zachowaniem Wspólnoty Państwowej Serbii i Czarnogóry” na czele z Predragiem Bulatoviciem, ówczesnym szefem Socjalistycznej Partii Ludowej SNP). Referendum wywołało kontrowersje, a jego wyniki były sporne, ponieważ nie pozwolono wziąć w nim udziału obywatelom Czarnogóry na stałe przebywającym w Serbii, mimo że mogli w nim głosować obywatele Czarnogóry przebywający w jakimkolwiek innym państwie. Aby referendum było wiążące minimalna frekwencja musiała wynieść 50%, a do podjęcia decyzji o niepodległości wymagana była większość 55%. Według oficjalnych danych w referendum wzięło udział 419 240 osób, czyli 86,5% uprawnionych do glosowania, a za niepodległością opowiedziało się 230 661, czyli 55,5%, podczas gdy za pozostaniem w ramach wspólnego organizmu państwowego z Serbią głosowało 185 002, a więc 44,5% mieszkańców.

Czarnogóra stała się niepodległa. Nad przebiegiem głosowania czuwało prawie 3,4 tys. obserwatorów, także zagranicznych, a sam przebieg referendum śledziło ponad 630 dziennikarzy z kraju i regionu. Referendum poprzedziły negocjacje zwolenników dwóch opcji przy pośrednictwie UE i jej specjalnego wysłannika, słowackiego dyplomaty Miroslava Lajčáka. W trakcie rozmów ustalono, że Serbia jako prawny sukcesor wspólnoty państwowej Serbii i Czarnogóry pozostanie członkiem organizacji międzynarodowych, podczas gdy Czarnogóra jako nowe państwo będzie musiała ponownie starać się o członkostwo w nich. Czarnogórski parlament 3 czerwca 2006 roku przyjął decyzję o niepodległości, a Czarnogóra po 88 latach odzyskała niezależność państwową.

Po I wojnie światowej Czarnogóra weszła w skład Królestwa SHS (Serbów, Chorwatów i Słoweńców), od 1929 roku zwanego Królestwem Jugosławii, a w 1945 przekształconego w Socjalistyczną Federacyjną Republikę Jugosławii i była częścią tego organizmu państwowego aż do jego upadku w 1992 w związku z wojną na Bałkanach, kiedy to Serbia i Czarnogóra stworzyły Federalną Republikę Jugosławii. W 2003 roku zmieniono jej nazwę na „Serbia i Czarnogóra” i ustalono, że po 3 latach obydwie strony będą mogły zdecydować o niepodległości. Ogłoszenie niepodległości przez Czarnogórę, a następnie w 2008 roku przez Kosowo na dobre przypieczętowały długotrwały proces „rozpadu Jugosławii”. Jak co roku w ramach odchodów święta premier Igor Lukšić 18 maja wyda w Cetinju uroczyste przyjęcie, a niepodległość różnorodnymi działaniami 21 maja uczci także czarnogórski parlament.

 

Źródło: mondo.rs, rts.rs, pobjeda.me

About Ida Szmacinska

KOMENTARZE