Home / Bałkany / Mniejszość węgierska w Słowenii – analiza
Hungary-Slovenia

Mniejszość węgierska w Słowenii – analiza

Według spisu ludności z 2002 roku, w nieco ponad dwumilionowej Słowenii żyje 7713 osób (0,32% ogółu ludności) posługujących się językiem węgierskim jako macierzystym, z czego 6243 osób (0,40% ogółu ludności) jednoznacznie deklaruje narodowość węgierską.

Słoweńscy Węgrzy zamieszkują przede wszystkim tereny przygraniczne, czyli głównie prekmurskie gminy Hodoš (węg. Hodos), Lendava (węg. Lendva) i Dobrovnik (węg. Dobrónak). W każdej z tych gmin węgierski jest jest językiem urzędowym. Węgrzy zamieszkują również inne części Słowenii, m.in. stolicę kraju Lublanę, dokąd emigrowali głównie z Wojwodiny. Liczbę tzw. „świeżych” imigrantów ocenia się na ok. 1000 osób, podczas gdy pozostali Węgrzy zamieszkujący Słowenię uznani są za mniejszość autochotniczną – stąd przysługujące jej znaczne prawa.

System dwujęzycznej edukacji w Prekmurju istnieje już od 1959 roku, a zatem jeszcze z czasów, kiedy dzisiejsza Słowenia należała do Jugosławii. Ludność węgierska zamieszkująca region jest niemal całkowicie dwujęzyczna, na co dzień posługując się językami węgierskim i słoweńskim. Co ciekawe, kształcenie dwujęzyczne już od najmłodszych lat jest obowiązkowe nie tylko dla węgierskiej mniejszości narodowej, ale również dla zamieszkujących region Słoweńców, którzy dzięki temu również mają możliwość stania się dwujęzycznymi. Dodatkowo, studiowanie węgierskiego specjalnie dla członków mniejszości narodowej oferują uniwersytety w Mariborze oraz w Lublanie. Takie podejście do edukacji zdecydowanie wyróżnia Słowenię na tle pozostałych byłych jugosłowiańskich republik.

Mimo aż tak przyjaznej polityki językowej, ostatnie badania pokazują, że choć Węgrzy mają wynikające z konstytucji prawo do używania swojego języka we wszystkich strefach (w tym w urzędach), jego użytkowanie poza domem rodzinnym staje się coraz rzadsze. Na zewnątrz Węgrzy porozumiewają się najczęściej po słoweńsku.

Węgierska Wspólnota Samorządowa Prekmurja (węg. Muravidéki Magyar Önkormányzati Nemzeti Közösség), oficjalna i najważniejsza organizacja skupiająca przedstawicieli węgierskiej mniejszości, liczy 21 członków (odpowiednio wybieranych z zamieszkanych przez Węgrów gmin) i ma swoją siedzibę w Lendavie. Członkowie tej Wspólnoty mają także prawo do tzw. „podwójnych głosowań” w różnych sprawach, zarówno na poziomie lokalnym jak i krajowym. Węgrzy posiadają poza tym jednego przedstawiciela w słoweńskim parlamencie.

Zgodnie z konstytucyjnym prawem do informacji w języku mniejszości narodowej, w Lendavie wydawany jest węgierskojęzyczny tygodnik Népújság. Dodatkowo, w Prekmurju działa szereg węgierskich bibliotek. Programy telewizyjne w języku węgierskim pokazywane są w publicznej RTV Slovenija oraz regionalnej RTV Maribor, przy współpracy z węgierskim studiem telewizyjnym Lendava. Najpopularniejszy program telewizyjny, „Mostovi-Hidak” ukazuje się w RTV Maribor 4 razy w tygodniu po 30 minut. Ponadto, w sumie w słoweńskich radiach audycje po węgiersku zajmują 18 godzin i 15 minut dziennie.

We wrześniu 2004 roku w Lendavie na użytek mniejszości węgierskiej wybudowano nowoczesne centrum telewizyjno-radiowe, przy wsparciu RTV Slovenija i Urzędu ds. Mniejszości Narodowych. Większość węgierskojęzycznych programów i audycji jest współfinansowanych przez państwo.

Ponadto, mniejszość węgierska prowadzi ożywioną działalność kulturalną. Zespoły muzyczne i taneczne, a także grupy teatralne (w tym amatorskie) wspierane są przez państwo słoweńskie. Organizacją wydarzeń kulturalnych zajmuje się Centrum Kultury Lendava. Nowocześnie wyposażone, multimedialne centrum zostało sfinansowane wspólnie przez Słowenię i Węgry.

Źródła: http://eucilaff.tovarnaidej.com/sl/madzari-v-sloveniji/2

http://muravidek.si/?page_id=11

http://www.arhiv.uvn.gov.si/si/manjsine/madzarska_narodna_skupnost/

About Joanna Berłowska

Ukończyła filologię serbską i chorwacką w Poznaniu, następnie przez dwa lata studiowała węgierski w Budapeszcie. Obecnie podróżuje po Europie Środkowej (także służbowo). Kiedy ma czas, pisze pracę magisterską o dwujęzycznych Węgrach w Wojwodinie. Od 2013 r. związana z redakcją portalu balkanistyka.org.
KOMENTARZE