Home / Polska i Bałkany / Muzeum Etnograficzne w Poznaniu „Śladami Kanunu”

Muzeum Etnograficzne w Poznaniu „Śladami Kanunu”

Autor: Valon Shkodra, kustosz Muzeum Etnograficznego w Prisztinie

Muzeum Etnograficzne jest częścią Muzeum Narodowego w Poznaniu, posiadające najstarszą i najbogatszą ekspozycję wśród instytucji muzealnych. Muzeum zostało utworzone w 1910 r. przez poznańskie Towarzystwo Ludoznawcze. Do tej pory zebrało wiele eksponatów związanych nie tylko z kulturą polską, ale też z kulturami innych narodów.

W Muzeum zostało otwartych wiele ekspozycji tematycznych, które są wynikiem licznych ekspedycji zorganizowanych przez pracowników. Jedną z nich jest wystawa poświęcona kulturze albańskiej, na której zaprezentowane są stroje i inne eksponaty albańskiej kultury materialnej, takie jak fotografie z XX i XIX w., przedstawiające sceny z życia tradycyjnego i współczesnego w Kosowie oraz w północnej części Albanii. 250 eksponatów zgromadzonych na wystawie w Poznaniu, pochodzi z XIX w. oraz pierwszej połowy wieku XX. Część z nich została wypożyczona z Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie i Muzeum Etnograficznego im. Seweryna Udzieli w Krakowie. Pomysł zebrania przedmiotów związanych z kulturą albańską powstał 20 lat temu.

Wystawa otwarta 22 października 2011 r., jest jedną z pierwszych ekspozycji w Europie, poświęconych kulturze albańskiej. Z tej okazji, został zaprezentowany także album, przedstawiający narodowe stroje albańskie z Kosowa, Macedonii i Albanii. Ponadto zawiera także wiele zdjęć, ilustrujących współczesne życie Albańczyków oraz kilka rozdziałów Kanunu Leki Dukagjinjego odnoszących się do honoru, gościnności i tolerancji religijnej oraz podziału pracy i obowiązków rodzinnych. 210-stronnicowy album zawiera także wstępne eseje w językach polskim, angielskim oraz albańskim, dotyczące historii i rozwoju kulturalnego w Kosowie w różnych okresach.

Przedstawione w albumie stroje damskie i męskie pochodzą z różnych krain. Najbardziej wyróżniający się spośród wszystkich eksponatów, strój z xhublete (rodzaj spódnicy w kształcie dzwonu – przyp. red.) według badaczy, pochodzi z epoki brązu (4 tys. lat p.n.e.). Ponadto zaprezentowano także ubiory z krainy Has, Metochii, Rugovy, Mirdyty, z okolic Kruji, stroje a’la tureckie ze środkowej Albanii (czarne, szerokie spodnie i kamizelka). Strój męski występuje w dwóch wariantach: z  białym lub czarnym tiriq (wąskie spodnie z filcu – przyp. red.). W albumie zaprezentowano także stroje gorańskie oraz mniejszości serbskiej z Prizrenu. W albumie znajdują się również zdjęcia dywanów, robótek ręcznych z różnych regionów, biżuterii oraz akcesoriów męskich i damskich. Każdy z przedstawionych eksponatów ma własną kartę indentyfikacyjną (rodzaj materiału, miejsce pochodzenia, datę znalezienia oraz nazwisko znalazcy).

W albumie znajduje się także wiele fotografii, przedstawiających wnętrza budynków mieszkalnych z çardakiem (otwarta przestrzeń domu, zazwyczaj otoczona ogrodzeniem i wyłożona deskami – przyp. red.), wieże i obiekty kultu. Warto dodać, że pracownicy poznańskiego muzeum, oprócz współpracy z muzeami w Kosowie, przez kilka lat prowadzili poszukiwania eksponatów na terenie Kosowa i Albanii oraz wykorzystywali w swej pracy wiele pozycji z literatury albańskiej.

 

Tekst ukazał się 5 maja 2012 r. w gazecie „Koha ditore”, w rubryce „Czas na kulturę”

About Sylwia Zapalska

KOMENTARZE