Home / Bałkany / Macedonia / Nowa szansa Macedonii na rozpoczęcie negocjacji z UE i NATO?

Nowa szansa Macedonii na rozpoczęcie negocjacji z UE i NATO?

Autor: Łukasz Fleischerowicz

Kończący się tydzień obfitował w spotkania związane z przystąpieniem Macedonii do Unii Europejskiej. Omawiano wyniki III posiedzenia Dialogu na Wysokim Szczeblu z Komisją Europejską, kwestie przyszłego sprawozdania KE w sprawie postępów Macedonii w 2012 r., oraz spotkania ministrów spraw zagranicznych Macedonii i Grecji podczas trwającej 67. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku. Jakie zatem perspektywy rysują się dla Macedonii w kwestii rozpoczęcia negocjacji podczas grudniowego posiedzenia Rady UE?

Mało który analityk specjalizujący się w stosunkach UE z Bałkanami wątpi, że Macedonia uzyska w październiku kolejną rekomendację Komisji Europejskiej do rozpoczęcia negocjacji z UE. Większość z nich jednak powątpiewa, by Skopje uzyskało datę jeszcze w tym roku. Niektórzy z niepokojem patrzą na komunikaty płynące z Brukseli, że wobec członkostwa w UE istotne są nie tylko stosunki etniczne w kraju, ale i relacje z państwami sąsiednimi.

Komisarz UE ds. rozszerzenia Štefan Füle, który przebywał z wizytą w Macedonii na początku tygodnia oświadczył, że oczekuje pozytywnego raportu Komisji Europejskiej na temat postępów Macedonii w sprawie członkostwa w UE. Podczas spotkania 17 września br. z premierem Nikolą Gruevskim, powiedział, że Macedonia zrobiła wiele w kwestii realizacji zobowiązań podjętych podczas Dialogu na Wysokim Szczeblu z Komisją Europejską. W wywiadzie dla Radia Wolna Europa (RFE), Füle podkreślił, że Bruksela zaniepokojona jest ostatnimi napięciami na linii Skopje – Sofia.

Wobec kwestii rozpoczęcie negocjacji akcesyjnych, szef macedońskiej dyplomacji Nikola Poposki, 21 września na spotkaniu z szefem Przedstawicielstwa Unii Europejskiej w Republice Macedonii Aivo Oravem, oświadczył, że Macedonia oczekuje, że decyzja tak nastąpi już pod koniec roku.

Optymizm Skopja studzi komisarz Füle, który w przytoczonym wywiadzie dla RFE, dał do zrozumienia, że nie wierzy w możliwość rozpoczęcia negocjacji akcesyjnych Macedonii bez uprzedniego rozwiązania sporu o nazwę. Füle podkreślił, że Dialog na Wysokim Szczeblu nie jest sposobem na ominięcie negocjacji w sporze z Grecją, ani szansą na uzyskanie daty rozpoczęcia negocjacji już w grudniu br.

O konieczności poprawy stosunków macedońsko-bułgarskich mówił też podczas swej wizyty w Macedonii 19 i 20 września Sprawozdawca Parlamentu Europejskiego ds. Macedonii, Brytyjczyk Richard  Howitt. Howitt to wielki zwolennik przystąpienia Macedonii do UE. W marcu br. Parlament Europejski przyjął przygotowaną przez niego rezolucję, w której europarlamentarzyści ponownie zwrócili się do Rady Unii Europejskiej, by jak najszybciej wyznaczyć datę rozpoczęcia negocjacji akcesyjnych z Macedonią, która jest kandydatem od 2005 r. Sprawozdawca PE podkreślił, że celem jego wizyty jest przede wszystkim wskazanie na potrzebę dialogu na wysokim szczeblu pomiędzy sąsiadującymi krajami. Z tego powodu odwiedził m. in. Bułgarski Klub Kulturalny w Skopju.

Tymczasem w najbliższy poniedziałek, 24 września, w kuluarach zaplanowanego spotkania wysokiego szczebla podczas trwającej 67. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku, spotkają się ministrowie spraw zagranicznych Macedonii Nikola Poposki i Grecji Dimitris Avramopoulos. To ważny gest w kwestii dialogu grecko-macedońskiego, który pozostaje priorytetem w rozmowach o członkostwo Macedonii w UE i NATO.  Po nominacji na szefa greckiej dyplomacji, Avramopoulos dał już kilkakrotnie do zrozumienia, że rozwiązanie problemu o nazwę Macedonii jest jednym z priorytetów polityki zagranicznej jego rządu. Jak zapowiedział szef macedońskiej dyplomacji, podczas spotkania ogłoszona zostanie nowa strategia Skopja mająca na celu przezwyciężenie bilateralnego sporu wokół nazwy Macedonia.

Dość sensacyjne informacje podał na dniach grecki dziennik „To Pontiki“. Twierdzi się tam, że wkrótce, pod patronatem Waszyngtonu, rozpoczną się kolejne tajne negocjacje pomiędzy Macedonią i Grecją  w kwestii rozwiązania sporu o nazwę. Według gazety, w minionym tygodniu w Atenach odbyły się już pierwsze spotkania pod przewodnictwem Michelle Siders, która miałby przewodniczyć rozmowom. Siders to członkini amerykańskiego korpusu dyplomatycznego w Skopju, która wcześniej pracowała w ambasadzie USA w Atenach. Gazeta powołując się na źródła dyplomatyczne twierdzi, że zamiarem Waszyngtonu jest przyspieszenie procesu akcesji Macedonii do NATO, co miałoby się stać jeszcze przed końcem roku. Według Pontiki, Stany Zjednoczone domagają się od greckiego premiera Andonisa Samarasa, by ten wystosował pismo do NATO, w którym zostanie zauważone, że Macedonia spełnia warunki przystąpienia do Sojuszu Północnoatlantyckiego, a kwestii nazwy państwa będzie przedstawiona jako problem, który należy rozwiązać. Doniesieniom greckiego dziennika o wizycie Siders nie zaprzeczyła Ambasada USA w Skopju, ale stwierdzono, że było to jedynie rutynowe spotkanie między dyplomatami z regionu.

 

Komentarz:

  • Członkostwo Macedonii w UE pozostaje obwarowane porozumieniem z Grecją, co do nazwy państwa-kandydata. Jeśli nie nastąpi jakikolwiek zwrot w dialogu z Atenami, Skopje nie otrzyma daty rozpoczęcia negocjacji z UE w tym roku. Wobec doniesień o planach USA, które miałyby wywrzeć nacisk na Grecję w kwestii członkostwa Macedonii w NATO należy odnosić się z dużą rezerwą. Można raczej spodziewać się prób ze strony Waszyngtonu zmierzających do zintensyfikowania dialogu na linii Ateny – Skopje, które mogą przybliżyć oba kraje do rozwiązania sporu o nazwę.
  • Na kształt dialogu grecko-macedońskiego w najbliższym czasie wpływ będzie miała zarówno postawa nowego greckiego rządu, który jak na razie deklaruje gotowość zakończenia sporu oraz kształt zapowiadanych propozycji macedońskich dyplomatów, które mają zostać przedstawione w Nowym Jorku
  • W kwestii rozpoczęcia rozmów Macedonii w sprawie jej akcesji do UE nowym ujawniającym się czynnikiem politycznym stają się stosunki bilateralne z Bułgarią. Sofia coraz głośniej wyraża swoje niezadowolenie z polityki historycznej uprawianej w Skopju, odnosząc się negatywnie nawet do działalności kulturalnej macedońskich artystów (np. wobec filmu, macedońskiego kandydata do Oskara – Trzecia połowa)
  • Przeszkodą nie jest, jak pierwotnie oczekiwano, obecne Przewodnictwo Radzie Unii Europejskiej Republiki Cypru, która z powodu własnych problemów gospodarczych nie zabiera wyrazistego stanowiska wobec macedońskiej kandydatury do UE, jak się wydaje oczekując gestów ze strony nowego rządu w Atenach.

About Łukasz Fleischerowicz

KOMENTARZE