Home / Bałkany / Czarnogóra / Podczas negocjacji akcesyjnych UE może nakazać Czarnogórze wprowadzenie własnej waluty
euro_web.vecer.com

Podczas negocjacji akcesyjnych UE może nakazać Czarnogórze wprowadzenie własnej waluty

Podczas negocjacji akcesyjnych UE zajmie się kwestią używania waluty EUR w Czarnogórze, oznajmił w ubiegłym tygodniu ekspert w Instytucie Analiz Ekonomicznych i Politycznych w Brukseli, Michael Emerson. Przypomniał on, że korzystanie w Czarnogórze z waluty EUR jest następstwem samodzielnej decyzji władz kraju, które najpierw w nadzwyczajnych okolicznościach jednostronnie wprowadziły markę niemiecką, a później euro.

Istnieje jednak zasadnicza różnica między korzystaniem w Czarnogórze z waluty  euro, a pełnym członkostwem w strefie euro. Rada Unii Europejskiej wielokrotnie powtarzała, że jednostronne wprowadzenie do obiegu europejskiej waluty nie jest zgodne z rozwiązaniami prawnymi UE. To znaczy, że ten problem zostanie postawiony w trakcie negocjacji akcesyjnych, przy okazji negocjacji rozdziału 17, dotyczącego polityki monetarnej i gospodarczej.  

Jak zaznaczył Emerson, korzystanie z europejskie waluty nie jest problemem, jeżeli kraj spełnia makroekonomiczne kryteria UE, pod względem inflacji, długu publicznego (poniżej 60% PKB) i deficytu budżetowego (poniżej 3% PKB), jednak Czarnogórze bardzo daleko do spełnienia kryteriów z Maastricht. W ub. deficyt budżetowy wyniósł 5,86% PKB, a dług publiczny 69,64% PKB. Czarnogórscy ekonomiści przewidują wprawdzie obniżenie obu wskaźników o połowę w ciągu najbliższych kilku lat, ale jak zaznaczają, tempo zmian będzie zależało od ogólnych tendencji ekonomicznych, zarówno w kraju, jak i na świecie. Mitja Drobnič, szef delegatury UE w Podgoricy, ostrzegał niedawno rząd o konieczności ograniczenia długu publicznego i deficytu budżetowego, ponieważ kraj używa waluty euro. Zaznaczył także, iż Czarnogóra powinna brać pod uwagę, że przystąpienie do UE nie będzie jednoznaczne z członkostwem w strefie euro, co może nastąpić znacznie później.

Zdaniem Gordany Đurović, byłej minister ds. integracji europejskich i profesora Wydziału Ekonomicznego Uniwersytetu Czarnogóry, wprawdzie istnieje możliwość żądania przez UE wprowadzenia w Czarnogórze w fazie negocjacji z UE do obiegu własnej waluty zamiast euro, ale jest ona dość mało prawdopodobna. Jak twierdzi Đurović, tymczasowe rozwiązanie polegające na zamianie euro na własną walutę, a następnie powrót do euro, może krótkoterminowo przyczynić się do pobudzenia wzrostu gospodarczego i wspomóc eksport, ale ryzyko wejścia w spiralę inflacji wraz z rosnącym naciskiem ze strony partnerów społecznych szybko wyczerpuje ten mechanizm. Jej zdaniem Rada Unii Europejskiej wykaże zrozumienie dla sytuacji Czarnogóry i pozwoli na używanie waluty euro przy ścisłej współpracy z Europejskim Bankiem Centralnym i nadzorowaniem całościowej polityki gospodarczej kraju, aż do czasu spełnienia kryteriów konwergencji i formalnego przystąpienia do strefy euro.

Grupa robocza, w skład której wchodzą przedstawiciele CBCG, Krajowa Komisja Rewizyjna (DRI)  oraz Parlament i Rząd, w październiku przygotowała zarys ustawy o odpowiedzialności fiskalnej, w którym zostaje zdefiniowane okiełznanie długu publicznego i deficytu budżetowego na poziomie przewidzianym kryteriami z Maastricht, a ustawa  mogłaby wejść w życie od stycznia 2014 r. Przyjęcie wersji ostatecznej dokumentu jest przewidziane na ostatni kwartał br. Wedle wstępnej wersji ustawy rząd planuje zmniejszyć dług publiczny do 30% PKB do końca 2024 r. Do planowanego poziomu rząd zamierza dojść stopniowo do 2016 r. osiągając poziom 60%, do końca 2019 r., 45%, a od 2020 do 2024 r. 30% PKB. Deficyt budżetowy jest planowany do poziomu najwyżej 1%, w tylko w przypadku projektowanej stopy realnego wzrostu PKB mniejszej od 1,5% PKB, co jest możliwe od 2016 r., a do tego czasu deficyt nie może być wyższy niż 2% PKB w 2014 r. i 1% PKB  w 2015 r.

Czarnogóra może być postrzegana jako przykład małego kraju, który postanowił się przyłączyć do dużych i silnych ekonomicznie gospodarek państw europejskich. Takie przykłady unii monetarnych mogą być bardzo trwałe, jak pokazała historia, jeżeli tylko politycy zachowają ostrożność i rozsądek – zaznaczył ekspert w Instytucie Analiz Ekonomicznych i Politycznych Michael Emerson.

Czarnogóra do tej pory tymczasowo zamknęła 2 rozdziały negocjacyjne ; 25, dotyczący nauki i badań, oraz 26 dotyczący kultury i edukacji. Oficjalnie negocjacje Podgoricy z UE rozpoczęły się 29 czerwca 2012 r., kiedy w Brukseli odbyła się pierwsza Międzyrządowa konferencja między Czarnogórą i UE. Konferencja była poprzedzona pozytywną decyzja Rady Unii Europejskiej o otwarciu negocjacji akcesyjnych z Czarnogórą.

Źródło: seebiz.eu, portalanalitika.me, vijesti.me

 

 

 

About Monika Pawlak

Absolwentka slawistyki Uniwersytetu Łódzkiego, pasjonatka literatury serbskiej (szczególnie Milorada Pavicia, Danilo Kiša i Vladana Desnicy) oraz podróży po Bałkanach, zwłaszcza Czarnogórze. Zajmuje się tłumaczeniami, zgłębianiem kultury narodów bałkańskich, a także planowaniem kolejnych wypraw do ulubionej części Europy.
KOMENTARZE