Home / Bałkany / Serbia / Powstanie spis Serbów poległych w XX wieku
serbscy.żołnierze.IWŚ

Powstanie spis Serbów poległych w XX wieku

Podczas spotkania, w którym wzięło udział 28 przedstawicieli instytucji naukowych i kulturalnych, stowarzyszeń oraz organizacji pozarządowych z Serbii i Republiki Serbskiej, ustalono plan zbudowania bazy nazwisk Serbów poległych we wszystkich wojnach, które przetoczyły się przez Europę w XX wieku. Dla Serbii był to okres ogromnych, niepoliczonych do dziś cywilnych i wojskowych ofiar. Baza, w miarę możliwości, ma objąć wszystkich, którzy swoje życie stracili w dwóch wojnach bałkańskich, wojnach światowych, wojnie domowej w Jugosławii oraz w nalotach NATO. Jak dotąd nie powstała bowiem żadna ewidencja cmentarzy, nie istnieją też dokładne dane o licznie poległych w walkach z początku wieku. Podobnie ma się sytuacja z ofiarami z ostatniej dekady XX wieku.

Pracownicy Archiwum Wojennego (Vojni arhiv) już od roku prowadzą prace nad poszukiwaniem i systematyzowaniem ofiar wojen z lat 1912 – 1918. Do chwili obecnej w spisie znalazło się 135 tysięcy osób, obejmuje on jednak tylko żołnierzy. Według słów naczelnika archiwum, pułkownika Milorada Sekulovicia, centralne archiwum posiada 3 miliony akt o I wojnie światowej, oprócz tego należy przejrzeć zbiory archiwów lokalnych. Wszystkie te dokumenty wymagają dokładnego zbadania, co jest niezwykle ciężką i mozolną pracą, mając na uwadze czas, który upłynął od badanych wydarzeń.

Dane nigdy nie będą kompletne, ponieważ wiele ważnych dokumentów zostało bezpowrotnie utraconych: uległy zniszczeniu lub zaginęły. Historycy zgadzają się, że dalsze zwlekanie z tworzeniem spisów przyczynia się tylko do dalszej utraty cennych informacji, dlatego też w w pracę nad bazą zaangażowano także lokalne muzea i archiwa. Badacze z muzeów w Kragujevacu i Kraljevie ujawnili niedawno imienną listę ofiar rozstrzelanych przez hitlerowców w październiku 1941 roku. Spisy zawierają w sumie blisko 5 tysięcy nazwisk – 2,3 tysiące osób z Kragujevaca i ponad 2,5 tysiąca z Kraljeva.

Twórcą inicjatywy jest dyrekcja Muzeum Ofiar Ludobójstwa (Muzej žrtava genocida) oraz pozarządowa organizacja MIPA. Tworzenie spisu motywowane jest głównie szacunkiem dla poległych w walkach wyzwolicielskich i obronnych. Do technicznej pomocy w tworzeniu bazy zobowiązał się Instytut Statystyki. Zbiór ma zawierać imiona, nazwiska oraz daty i miejsca urodzenia i śmierci – dotarcie do tak dokładnych informacji może być jednak bardzo trudnym, o ile nie niemożliwym do wykonania zadaniem.  Inicjatorzy mają świadomość, jak wiele nazwisk zostanie na tej liście pominiętych z powodu braku jakichkolwiek dokumentów świadczących o ich śmierci. Bez wątpienia ogromne braki zawierać będą spisy ofiar reżimu króla Aleksandra oraz zamordowanych na polecenie władz socjalistycznych.

źródła: novosti.rs, telegraf.rs

About Pamela Rogala

Absolwentka filologii serbskiej na Uniwersytecie A. Mickiewicza w Poznaniu. Fascynują ją procesy społeczne, podróże oraz poznawanie obcych kultur. Szczerze i bezgranicznie zakochana w Serbii.
KOMENTARZE