Home / Bałkany / Albania / Problemy CEZ i KESH, czyli o niepokojącej sytuacji energetycznej w Albanii

Problemy CEZ i KESH, czyli o niepokojącej sytuacji energetycznej w Albanii

Problemy finansowe dystrybutora CEZ Shpërndarje, spółki-córki czeskiego ČEZu, nie pozostają bez wpływu na sytuację sektora energetycznego w Albanii, a rząd rozważa przejęcie pakietu kontrolnego nad spółką, a w ostateczności nawet odebranie jej licencji na działalność w Albanii. Równocześnie problemy finansowe państwowej Korporacji Energetycznej (KESH) składają się na pochmurną wizję sytuacji albańskiej energetyki w najbliższym czasie.

 

Problemy z CEZem: mało inwestycji, importu, wysokie straty przesyłowe 

Rząd wraz z Urzędem Regulacji Energetyki (Enti Rregullator i Energjisë, ERE) mając na uwadze coraz słabszą pozycję CEZ na rynku energetycznym proponuje wykupienie 51% akcji dystrybutora, pozostawiając Czechom 49%. ERE rozważa takżę cofnięcie licencji CEZ Shpërndarje na dystrybucję energii elektrycznej z powodu niewywiązywania się z zobowiązań inwestycyjnych, umów dotyczących importu energii oraz  strat systemowych i przesyłowych.

W 2011 r. CEZ zrealizował jedynie 39% planu przedstawionego w momencie prywatyzacji państwowego dystrybutora OSSh (Operatori i Sistemit te Shpërndarjes). Plan inwestycyjny na 2011 r. opiewał na kwotę niemal ALL 4,9 mld (EUR 35 mln), a od jego realizacji miała być uzależniona rewizja stawek za prąd przez ERE. W 2012 r. sytuacja wygląda jeszcze gorzej, bo inwestycje wynoszą dotychczas 0,7% planu, i ALL 6,5 mld (EUR 46 mln) pozostające do realizacji.

CEZ nie przestrzegał także umowy z Albańską Korporacją Energetyczną  (Korporata Energjetike Shqiptare, KESH) dotyczącej importu energii elektrycznej, co zmusiło albański rząd do udzielenia gwarancji na import energii zadłużonemu KESHowi w wysokości EUR 50 mln. Z tego powodu przekroczony został ustanowiony prawnie próg długu publicznego 60% PKB.

Dodatkowo, CEZ przekroczył ponad dwukrotnie ustalony wcześniej poziom 23% strat przesyłowych, które wg danych Instytutu  Statystyki (INSTAT) osiągnęły ostatnio prawie 50%.

Z ostatnich doniesień dotyczących CEZ dowiadujemy się, iż spółka planowała zainwestować w Albanii EUR 100 mln w przeciągu dwóch najbliższych lat. Gwarancji kredytu odmówił natomiast nie tylko ERE lecz również zagraniczne banki międzynarodowe: EBOiR i IFC.

Wszystko wskazuje na to, że nie do tak radykalnego posunięcia jakim jest wypowiedzenie licencji CEZ Shpërndarje nie dojdzie, jednak Albania stanie się głównym udziałowcem dystrybutora. Obecnie 24% udziałów spółki CEZ Shpërndarje jest własnością skarbu państwa Albanii. Reszta należy do Grupy CEZ z siedzibą w Pradze, która kupiła państwowy OSSh w 2009 r. za blisko EUR 102 mln. W przypadku naruszenia kontraktu dotyczącego dystrybucji energii elektrycznej przez albański rząd, umowa gwarantuje CEZowi USD 60 mln.

 

Energetyczna susza

To jednak nie koniec problemów albańskiej energetyki. Zaledwie kilka dni po udzieleniu KESHowi wspomnianej gwarancji na EUR 50 mln, rząd może być zmuszony do zapewniania kolejnych świadczeń w celu zapewnienia nieprzerwanych dostaw energii w kraju. EUR 18 mln z udzielonej gwarancji natychmiast przeznaczone zostało na spłatę zadłużenia wobec dostawców, a koszt importu przez pierwsze dwadzieścia dni październiki wyniósł EUR 14 mln. KESH jest obecnie w trakcie kupowania energii, żeby skompensować niezrealizowany import CEZu. Firma kupuje codziennie za granicą 11 mln kWh wartych ok. EUR 700 tys. Jak informuje serwis Top Chanel powołując się na poufne źródła w KESH, pozostała kwota udzielonej przez rząd gwarancji jest w stawie zaspokoić potrzeby energetyczne kraju jedynie do końca listopada.

Nic nie wskazuje obecnie na poprawę sytuacji energetycznej w kraju, bowiem zbiorniki wodne, przy których funkcjonują elektrownie wodne osiągają krytyczne niskie poziomy wód. Poziom jeziora Fierzë utrzymuje się na wysokości 276 metrów, przy przepływie nieprzekraczającym 30 m3/s, natomiast poziom jeziora Koman i Vau Deja wynosi odpowiednio 172 i 74,5 metrów.

Sektor energetyczny w tym roku stoi przed obliczem znacznego spadku produkcji energii w elektrowniach wodnych, co powoduje dalsze pogorszenie sytuacji energetycznej w kraju. Zgodnie z danymi INSTAT przez pierwsze 6 miesięcy tego roku odnotowano spadek produkcji energii o 16% w porównaniu z analogicznym okresem rok temu, kiedy to miał miejsce rekordowy, 20%-owy spadek. Energia wodna stanowi główne źródło systemu energetycznego w Albanii.

 

Źródło: Gazata Shqip 1, 2 i 3, Shekulli

About Marta Kolczynska

KOMENTARZE