Home / Bałkany / Radovan Karadžić skazany na czterdzieści lat więzienia
Radovan_Karadžić_1984_arrest

Radovan Karadžić skazany na czterdzieści lat więzienia

Zgodnie z zapowiedziami z lutego 2016 roku[1], dzisiaj w Hadze zapadł wyrok w sprawie byłego przywódcy bośniackich Serbów  – Radovana Karadžicia. Były polityk został uznany winnym dziesięciu z jedenastu stawianych mu zarzutów, między innymi jest odpowiedzialny za zbrodnie przeciwko ludzkości oraz ludobójstwo w Srebrenicy.

Radovan Karadžić urodził się 19 czerwca 1945 roku w jugosłowiańskiej wsi Petnjica, położonej w dzisiejszej Czarnogórze, około 110 kilometrów od stolicy – Podgoricy. Jak donosi portal BalkanInsight.com, do dzisiaj dla wielu mieszkańców rodzinnej wioski Karadžić jest niewinnym bohaterem, a nie zbrodniarzem wojennym. Jeden z lokalnych gospodarzy i kuzyn oskarżonego – 65-letni Simeon Karadžić stwierdził, że on [Radovan – przyp.aut.] pomagał każdemu, jak tylko mógł. Szczególnie podczas pracy w szpitalu.[2]

Rzeczywiście, jedną z wielu twarzy Radovana Karadžicia była ta zawodowa. W wieku piętnastu lat przeniósł się do Sarajewa, gdzie z czasem podjął studia medyczne, zdobywając dyplom psychiatry. W latach 70. odbywał także liczne praktyki zagraniczne, m.in. w Danii oraz w Nowym Jorku. Po ukończeniu praktyk powrócił do SFRJ i rozpoczął pracę w największym, sarajewskim szpitalu. Lata 80. to czas, w którym Karadžić utrzymywał kontakty ze światem przestępczym, które przynosiły mu finansowe zyski – wypisywał często fałszywe recepty oraz zwolnienia lekarskie.[3]

Na przełomie lat 80. i 90. był jednym z założycieli serbskiej Partii Demokratycznej w Bośni i Hercegowinie, a także utrzymywał bliskie kontakty ze Slobodanem Miloševiciem. Gdy sytuacja społeczno-polityczna w państwach byłej Jugosławii drastycznie się zaogniła, Radovan Karadžić w 1991 roku mówił do Boszniaków: Ostrzegam was. Wleczecie Bośnię do piekła. Nie jesteście przygotowani na wojnę. Możecie stanąć w obliczu zagłady.[4] Rok później objął funkcję prezydenta nowopowstałej w czasie wojny Serbskiej Republiki Bośni i Hercegowiny.

Sarajevo_Siege_Part_III
Skutki oblężenia Sarajewa w czasie wojny w latach 90. Źródło: wikimedia.org

Tuż po podpisaniu układu pokojowego w Dayton w listopadzie 1995 roku Radovan Karadžić zniknął. Został aresztowany trzynaście lat później, w lipcu 2008 roku w Belgradzie. Jak się okazało, używał fałszywego nazwiska „Dragan Dabić” i podawał się za bioenergoterapeutę.[5] Schwytanie byłego przywódcy bośniackich Serbów miało szczególne znaczenie nie tylko ze względu na konieczność rozliczenia wojennej przeszłości, ale było także ważnym krokiem w przyszłość – aresztowanie Karadžicia było jednym z warunków rozpoczęcia serbsko-unijnych rozmów. Jednak już kilka dni później przeciwko zatrzymaniu byłego polityka protestowało na ulicach Belgradu około stu osób, z czego większość została zidentyfikowana jako skrajni nacjonaliści.[6]

Dla wielu mieszkańców rodzinnej wioski Karadžicia zarówno cały proces, jak i dzisiejszy wyrok to dowód na to, że międzynarodowe sądownictwo i ONZ działa tylko po to, aby ukarać Serbów. Cytowany już kuzyn polityka powiedział, że tak naprawdę wyrok w sprawie Radovana Karadžicia zapadł już dwadzieścia lat temu: Simeon wierzy, że sąd w Hadze jest stronniczy w sprawie przeciwko Karadžiciowi.[7]

Dzisiaj zakończył się proces Radovana Karadžicia, który trwał od października 2009 roku. Kilka minut po 14:00 sędzia On-Gon Kwon z Korei Południowej rozpoczął odczytywanie wyroku w jego  sprawie. Po prawie dwóch godzinach ogłoszono, że były polityk jest winny 10 z 11 stawianych mu zarzutów: uznano go między innymi odpowiedzialnym za tragedię, która miała miejsce w Srebrenicy w 1995 roku i za oblężenie Sarajewa.

[1] Woźniak, Piotr: Wyrok MTK ws. Radovana Karadzićia w marcu [online] „Rzeczpospolita”, 18 lutego 2016r. [Dostęp: 24 marca 2016]. Dostępny w Internecie: http://www.rp.pl/Swiat/160219200-Wyrok-MTK-ws-Radovana-Karadzicia-w-marcu.html

[2] Tomovic, Dusica: Karadzic Remains a Hero in Montenegrin Home Village [online] “Balkan Transistonal Justice”, 22 marca 2016r. [Dostęp: 24 marca 2016]. Dostępny w Internecie: http://www.balkaninsight.com/en/article/karadzic-remains-a-hero-in-montenegrin-home-village-03-21-2016

[3] Kokot, Michał: Haga osądzi serbskiego zbrodniarza [online] „wyborcza.pl”, 24 marca 2016r. [Dostęp: 24 marca 2016]. Dostępny w Internecie: http://wyborcza.pl/1,75477,19814204,haga-osadzi-serbskiego-zbrodniarza.html

[4] Kokot, Michał: Radovan Karadżić winny zbrodni przeciwko ludzkości [online] „wyborcza.pl”, 24 marca 2016r. [Dostęp: 24 marca 2016]. Dostępny w Internecie: http://wyborcza.pl/1,75477,19818085,rozpoczeto-odczytywanie-wyroku-w-sprawie-karadzicia.html

[5] Tamże.

[6] Policja rozpędziła demonstrację poparcia dla Karadżicia. [online] „wiadomosci.gazeta.pl”, 22 lipca 2008r. [Dostęp: 24 marca 2016]. Dostępny w Internecie: http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/1,114873,5481604,Policja_rozpedzila_demonstracje_poparcia_dla_Karadzicia.html#TRrelSST

[7] Tomovic, Dusica: Tamże.

Źródło fotografii: wikimedia.org

About Karolina Biegańska

Studentka magisterskich Studiów Wschodnich ze specjalizacją bałkańską w Studium Europy Wschodniej oraz Instytutu Slawistyki Zachodniej i Południowej na Uniwersytecie Warszawskim. Wielbicielka podróżowania, kawy i filmów Miroslava Momčilovicia.
KOMENTARZE