Home / Bałkany / Macedonia / Rozpoczyna się spis powszechny w Macedonii

Rozpoczyna się spis powszechny w Macedonii

Autor: Łukasz Fleischerowicz

W dniach od 1 do 15 października (także w dni wolne od pracy) przeprowadzony zostanie w Macedonii spis ludności, gospodarstw i mieszkań. Za jego przygotowanie, przebieg i ewaluację odpowiadają dwa państwowe urzędy – Komisja ds. Spisu Powszechnego (DPK) oraz Urząd Statystyczny (DZS), który przygotował metodologię w zgodzie z Ustawą, przyjętą w bieżącym roku.
Głównym celem spisu jest ustalenie liczby mieszkańców Macedonii w poszczególnych jednostkach administracyjnych (opsztiny), według kategorii wieku, czy kryteriów etnicznych oraz ustalenie ogólnej sytuacji społecznej i ekonomicznej społeczeństwa.
Spisu dokona ok. 16 tys. rachmistrzów, którzy odwiedzać będą swoich respondentów w składach dwuosobowych. Ci pierwsi, tak jak ci ostatni, reprezentować będą różne grupy etniczne. Ponad 8 tys. ankieterów stanowić będą Macedończycy, blisko 4 tys. Albańczycy, a pozostałe 4 tys. członkowie innych grup narodowych zamieszkujących Macedonię.
Spisani zostaną wszyscy mający udokumentowany pobyt stały lub tymczasowy na terytorium Macedonii, po raz pierwszy także obcokrajowcy oraz ci, którzy nie mają obywatelstwa macedońskiego.  W spisie uwzględnieni też zostaną obywatele Macedonii znajdujący się poza granicami kraju, jednak niedużej niż rok.
Ci, którzy odmówią wzięcia udziału w spisie powszechnym lub przedstawienia dokumentów albo też nie podadzą dokładnych informacji lub będą one nieprawdziwe, mogą zostać ukarani grzywną od 500 do 1500 euro.
Spis dokonany zostanie w języku macedońskim lub w języku innej narodowości. Wówczas jednak wypełniona zostanie także ankieta na drugim egzemplarzu, w języku macedońskim. Rachmistrzowie zostali zobowiązani do poinformowania ankietowanych przez siebie osób o możliwości dokonania spisu także w rodzimym języku (np. albańskim, serbskim, tureckim).
Badani będą odpowiadać na pytania zestawione na dwóch formularzach. Po ich uzupełnieniu przez rachmistrza, przed podpisaniem się, będą mogli zweryfikować ich treść.
Na formularzu P-1 znajdą się pytania dotyczące tożsamości danej osoby, jej statusu społecznego, ekonomicznego i sytuacji zdrowotnej, zaś na formularzu P-2 informacje o gospodarstwie i mieszkaniu.

Komentarz:
Rozpoczynający się spis powszechny pierwotnie miał zostać przeprowadzony już w kwietniu br. Po sporach w parlamencie i groźbie ze strony partii albańskich i tureckich, iż zbojkotują jego przebieg, zdecydowano się przeprowadzić go już po przedterminowych wyborach parlamentarnych, które miały miejsce w czerwcu tego roku.
Obawy społeczności albańskiej i tureckiej budził również sposób w jaki Macedończycy dokonali wyboru większości rachmistrzów, bez konsultacji z innymi grupami narodowościowymi w kraju.
W ostatnich dniach, kolejny spór wokół przebiegu spisu powszechnego wywołała wypowiedź lidera współrządzącej partii albańskiej (BDI) Ali Ahmetiego, ze w spisie mogą wziąć udział także Albańczycy, obywatele Macedonii, którzy w ubiegłym roku choć raz przebywali na terenie kraju. Komisja Spisu Powszechnego uprzedziła jednak Albańczyków, że powracający do kraju w przeddzień  spisu mogą nie zdążyć się zarejestrować, przez co i tak nie wezmą udziału w spisie.
W praktyce wielu obywateli Macedonii, którzy wyjechali z kraju ponad rok temu, nie wyrejestrowywało się po dziś dzień, w związku z czym próg 12-miesięczny nie zawsze będzie możliwy do zweryfikowania. Manipulacjom każdej ze stron sprzyjać będzie fakt, że ankietowani obywatele nie muszą wypełniać formularzy osobiście, jeśli znajdują się poza miejscem zamieszkania (w innej miejscowości, a także zagranicą), a są zameldowani, dane mogą w ich imieniu podać najbliżsi.
Wątpliwości co do adekwatności spisu budzi zapis o możliwości weryfikacji formularzy przed podpisem. Nie jest tajemnicą, że niektórzy mieszkańcy, czy obywatele Macedonii (Albańczycy, Turcy, Romowie) nie znają języka macedońskiego lub są niepiśmienni i nie będą w stanie ani zweryfikować treści, ani porównać jej na formularzu w rodzimym języku z wersją macedońską, która będzie podstawą dla opracowania danych statystycznych.

Ciekawsze kwestie poruszane w spisie powszechnym:
Formularz P-1
Znajdzie się tu pytanie o obywatelstwo, przy czym będzie można zadeklarować nie tylko macedońskie, podwójne, czy inne, ale także jego brak (bezpaństwowiec). Rachmistrze zapytają również o kwestie migracyjne wewnątrz kraju i zagraniczne. Osiadłych w Macedonii zapytają o motywację. Ciekawą kwestią będzie próba rozgraniczenia języka rodzimego (od urodzenia) od języka domowego, którym to poświęcone zostaną dwa osobne pytania. Znajdzie się również pytanie o przynależność etniczną i religijną oraz o znajomość języków obcych.
Formularz P-2
Rachmistrz przepyta mieszkańców Macedonii o status ich gospodarstw domowych (własność, dzierżawa), ilość pomieszczeń w zajmowanych lokalach mieszkaniowych oraz ziemi pod uprawę i zwierząt hodowlanych, formę ogrzewania domu, instalacje i dostęp do wody, a także o ilość samochodów, komputerów i dostęp do Internetu.

About Łukasz Fleischerowicz

KOMENTARZE