Home / Polityka / Rumunia: Referendum w sprawie ponownego otwarcia kopalni złota w Roşia Montană unieważnione

Rumunia: Referendum w sprawie ponownego otwarcia kopalni złota w Roşia Montană unieważnione

Autorka: Karolina Wielgus

Przy okazji grudniowych wyborów parlamentarnych, mieszkańcy okręgu Alba mieli szansę zadecydować o jeszcze jednej sprawie, ważnej nie tylko dla ich regionu, lecz także dla dobytku kulturowego Rumunii. Mowa tu o referendum w sprawie ponownego otwarcia kopalni złota w Roşia Montană, transylwańskim miasteczku położonym na miejscu przypuszczalnie najstarszej osady ludzkiej w Rumunii (pierwsze ślady osadnictwa datuje się tu na rok 131 n.e.).

Mieli szansę, jednak z niej nie skorzystali – referendum zostało unieważnione z powodu niskiej frekwencji. Aby było ono ważne, do urn musiałaby pójść ponad połowa miejscowego elektoratu, zaś według danych zebranych w czasie głosowania, do referendum przystąpiło 43,2% spośród około 72 tys. mieszkańców mających prawo głosu. Niska frekwencja mogła być spowodowana kampanią zorganizowaną przez stowarzyszenie „Salvaţi Roşia Montană” („Uratuj Roşia Montană”), które na swojej stronie internetowej  rosiamontana.org nawoływało do zignorowania głosowania. Argumentów przeciwko było wiele – między innymi fakt, iż przeprowadzenie referendum na szczeblu lokalnym nie ma siły sprawczej na poziomie narodowym, a to właśnie między innymi od decyzji rządu rumuńskiego zależą losy doliny. Tym samym suma 300 tys. RON (ok. 70 tys. EUR) wydana przez Radę Okręgu Alba na przeprowadzenie referendum mogła być przeznaczona na inne cele, chociażby rozwój lokalnych spółek, gwarantujących stałe miejsca pracy na tych terenach.

„Właściwy wybór – Nie bierz udziału w referendum! Politycy odchodzą, cyjanek zostaje”

Gdyby wynik referendum uznano za ważny, około 74% mieszkańców wyraziłoby zgodę na kontynuowanie prac wydobywczych. 21% obywateli sprzeciwiło się temu pomysłowi, natomiast 5% wstrzymało się od głosu. Zdecydowane „tak” na pytanie „Czy wyraża Pan/Pani zgodę na ponowne otwarcie kopalni w Górach Apuseni (Górach Zachodniorumuńskich) i eksploatację złota w Roşia Montană” nie powinno dziwić – są to bowiem tereny bardzo ubogie, zamieszkałe w większości przez byłych górników, dla których ponowne otwarcie kopalni byłoby szansą na nowe miejsca pracy. Organizatorom referendum zarzuca się jednak postawienie pytania tendencyjnego, na które można odpowiedzieć na dwa sposoby. Co w przypadku, gdy obywatele zgadzają się na wydobycie złota, lecz nie za pomocą drastycznych metod proponowanych przez kanadyjską korporację przejmującą projekt eksploatacji tego cennego kruszcu? Poza tym, jeśli Radzie Okręgu Alba naprawdę zależało na poznaniu opinii swoich obywateli, dlaczego nie przeprowadzili podobnego referendum w 2002 r, kiedy prace eksploatacyjne już się rozpoczynały?

Mieszkańcy zdają sobie sprawę z zagrożenia, jakie niesie ze sobą wydobycie złota. W przypadku zaakceptowania projektu kanadyjskiej korporacji Gabriel Resources, zaangażowanej w prace wydobywcze na tych terenach, Roşia Montană może całkowicie zniknąć z powierzchni Ziemi. Przyczyni się do tego między innymi metoda, jakiej mają zamiar użyć – eksplozje przy użyciu cyjanku (roztwór cyjanku sodu używany jest do rozpuszczania i pozyskiwania złota z rudy). Obywatele obawiają się, że rozwiązania wybrane przez korporację mogą odbiegać od norm narzuconych przez Unię Europejską oraz spowodować trwałe zanieczyszczenie terenu, cyjanek jest bowiem silnie toksyczną substancją, szkodliwą tak dla człowieka, jak i dla dzikiej przyrody.

W akcję przeciwko eksploatowaniu złota zaangażowało się wiele środowisk. Kampania „Uratuj Roşia Montană” co roku organizuje kilkudniowe festiwale przybliżające obywatelom problem wydobycia złota i konsekwencje, jakie z powodu ingerencji ludzkiej może ponieść ta malownicza dolina. W Internecie można także obejrzeć kontrowersyjny filmik, w którym występuje znana rumuńska aktorka, Maia Morgenstern. Jego hasłem przewodnim jest zdanie: „Człowiek ma wyższą wartość, niż złoto, które nosi”.

Na terenach gminy Roşia Montană, w Górach Apuseni, znajdują się ogromne złoża złota. Szacuje się, że w ciągu lat, począwszy od panowania na tym terenie Rzymian, wydobyto około 6,5 mln kg złota. Oznaczałoby to, iż każdy mieszkaniec Ziemi mógłby otrzymać 1g cennego kruszcu pochodzącego z tej doliny. Specjaliści są zdania, że ów masyw Gór Apuseni może kryć jeszcze około 300 ton złota i 1600 ton srebra.

Źródło: ro.stiri.yahoo.com, rtv.net, rosiamontana.org

About Olga Bartosiewicz

Doktorantka na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego, zajmuje się XX-wieczną literaturą rumuńską i francuską.
KOMENTARZE