Home / Bałkany / Rumunia / Rumunia: Związek Pisarzy Republiki Mołdawii zaproponował kandydaturę rumuńskiego pisarza Paula Gomy do Literackiej Nagrody Nobla

Rumunia: Związek Pisarzy Republiki Mołdawii zaproponował kandydaturę rumuńskiego pisarza Paula Gomy do Literackiej Nagrody Nobla

Autorka: Olga Bartosiewicz

W miniony piątek, w Kiszyniowie, Związek Pisarzy Republiki Mołdawii (Uniunea Scriitorilor din Moldova) wysunął kandydaturę rumuńskiego pisarza besarabskiego pochodzenia Paula Gomy do Literackiej Nagrody Nobla. Jest to pierwszy taki przypadek w historii – do tej pory nigdy jeszcze nie ogłoszono publicznie propozycji nominowania do tej nagrody twórcy o besarabskich korzeniach. Oficjalne zgłoszenie zostanie wysłane do Akademii Szwedzkiej 31 stycznia br.

– Paul Goma jest Sołżenicynem Rumunii – tak nazwał go sam Eugen Ionescu, pisarz francuski o rumuńskich korzeniach. Goma jest dla Besarabii pisarzem o znaczeniu symbolicznym, podkreślił Arcadie Suceveanu, przewodniczący Związku Pisarzy Republiki Mołdawii.

Każdego roku Komitet Noblowski zwraca się do członków Akademii Szwedzkiej, profesorów uniwersyteckich, naukowców z licznych krajów oraz dotychczasowych laureatów Nagrody Nobla z prośbą o zaproponowanie kandydatów do tej prestiżowej nagrody na rok następny.

Pisarz Paul Goma żyje obecnie w Paryżu. Przyjechał tu wraz z rodziną w 1977 r., zmuszony do emigracji z Rumunii. We Francji otrzymał status uchodźcy politycznego.

Pisarz prowadził zakrojoną na szeroką skalę działalność opozycyjną przeciw reżimowi Ceauşescu, za co był prześladowany przez rumuńskie służby bezpieczeństwa – Securitate, a w końcu wydalony z kraju i wykluczony ze Związku Pisarzy Rumuńskich (Uniunea Scriitorilor din România ). Członkostwo przywrócono mu w listopadzie 2011 r. Po przyjeździe do Francji pisarz nadal sprzeciwiał się dyktaturze „Słońca Karpat”; politolog Michael Shafir pisał w 1985 r.: „rumuńska opozycja mieszka w Paryżu, a na imię jej Paul Goma”.

W lipcu 2003 r., Radu Ioanid, rumuński historyk oraz dyrektor Międzynarodowego Programu Archiwalnego w Muzeum Holocaustu w Waszyngtonie, opublikował  w czasopiśmie „Obserwator kulturalny” („Observator cultural”), artykuł pt. „Paul Goma – między Belleville a Bukaresztem” („Paul Goma – între Belleville şi Bucureşti”), w którym oskarżył pisarza o antysemickie poglądy, przyczyniające się do utrwalania takiego sposobu myślenia zarówno w Rumunii, jak i w Republice Mołdawii. Ioanid wywołał tym samym burzliwą dyskusję na temat antysemityzmu części rumuńskiej inteligencji oraz roli, jaką w jego szerzeniu odgrywa Paul Goma. Historyk w swoim tekście odwoływał się m.in. do opublikowanego przez Gomę w 2002 r. eseju „Czewony tydzień: 28 czerwca – 3 lipca albo Besarabia i Żydzi” („Săptămâna roşie 28 iunie-3 iulie sau Basarabia și Evreii”), w którym autor pisze o „zbrodniach popełnionych przez ludność nierumuńską (zwłaszcza Żydów) podczas wycofywania się wojska i administracji rumuńskiej z Besarabii i Bukowiny w wyniku ultimatum sowieckiego z czerwca 1940 r.”

Paul Goma urodził się w 1935 r. w miejscowości Mana (obecnie Republika Mołdawii). W wyniku ustaleń Paktu Ribbentrop-Mołotow oddającego Besarabię pod władzę ZSRR, rodzina Goma uciekła do Rumunii. Paul Goma jest jednym z najsłynniejszych dysydentów epoki reżimu Ceauşescu i jednym z najbardziej znanych rumuńskich pisarzy powojennych. W Polsce jego twórczość pozostaje wciąż nieodkryta.

Źródło: mediafax.ro, frontpress.ro, observatorcultural.ro

About Olga Bartosiewicz

Doktorantka na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego, zajmuje się XX-wieczną literaturą rumuńską i francuską.
KOMENTARZE