Home / Bałkany / Serbia / Serbia: łacinka zdominowała rynek wydawniczy
politika.rs
politika.rs

Serbia: łacinka zdominowała rynek wydawniczy

Łacinka zaczyna przeważać nad cyrylicą nie tylko w życiu codziennym Serbów, ale także na serbskim rynku wydawniczym. W ubiegłym roku przeprowadzono badania, według których alfabet łaciński jest częstszym wyborem, zwłaszcza wśród młodego pokolenia. 47% Serbów pisze łacinką, 36% cyrylicą a 11% używa wymiennie obu alfabetów. Ta tendencja widoczna jest także wśród wydawców, którzy coraz częściej decydują się na łacinkę. Okazuje się, że mają ku temu konkretne powody.

Serbscy czytelnicy często nie zastanawiają się nad przyczyną wyboru danego alfabetu przy procesie wydawniczym konkretnego utworu. Znają i używają zarówno łacinki jak i cyrylicy, ponieważ oba są nauczane i praktycznie równoprawne według zasad serbskiej pisowni. Jednak wydawcy kierują się realnymi korzyściami, które niesie za sobą wybór alfabetu, a także wymaganiami rynku.

Istnieją utwory lub edycje wydawnicze drukowane tylko w jednym z dwu alfabetów. Szef wydawnictwa „Arhipelag”, Gojko Božović, tłumaczy cały logikę takich wyborów. Wyjaśnia, że wybór alfabetu zależy między innymi od rynku i grupy, do której książka jest kierowana, a także od charakteru utworu i propozycji autora. Przede wszystkim dominującym czynnikiem jest to, że ogromna część czytelników w byłej Jugosławii chętniej wybiera łacinkę. Serbscy wydawcy zdają sobie sprawę z tego, że z sąsiednimi państwami dzielą w praktyce jeden język, zatem wybór łacińskiego alfabetu znacznie rozszerza krąg odbiorców. Mimo to niektóre wydawnictwa zauważają, że rynki Bośni i Hercegowiny, Chorwacji czy Czarnogóry wydają się być zamknięte na serbskie utwory (nawet wydane łacinką). Wydawcy zwracają też uwagę na to, co często słychać w wypowiedziach językoznawców, że oba alfabety są równoprawne i mają swoje historyczne uzasadnienie. Wydawcy podkreślają, że ich działalność ma charakter komercyjny, zaś dystrybutorzy w Bośni czy Chorwacji nie są zainteresowani książkami pisanymi cyrylicą.

O tym, by dany utwór ukazał się jedynie w wersji cyrylicą decyduje często jego charakter i docelowy krąg odbiorców. Jeśli wydawca wie, że dzieło nie ma szans trafić do dystrybucji w krajach ościennych, wybiera cyrylicę. Podobnie jest z wydawnictwami niekomercyjnymi, z utworami dofinansowanymi przez państwo. Nie martwiąc się w dużym stopniu o stronę finansową, mogą kierować się innymi względami.

Źródła: politika.rs, naslovi.net, balkanistyka.org

About Kamila Sadowska-Lasyk

Absolwentka filologii serbskiej na Uniwersytecie Śląskim, stypendystka programu wymiany studenckiej w Nowym Sadzie, od 2013 roku redaktorka portalu balkanistyka.org. Zainteresowanie Bałkanami skłoniło ją do podjęcia studiów slawistycznych a następnie przerodziło się w miłość do tego regionu. Poza Bałkanami interesuje ją przekład literacki, lubi też bieganie i fitness oraz dobrą literaturę. Aktualnie mieszka w Czarnogórze.
KOMENTARZE