Home / Bałkany / Albania / Śladami Kanunu. Kultura albańska w wieloetnicznym Kosowie

Śladami Kanunu. Kultura albańska w wieloetnicznym Kosowie

22 października br. w Muzeum Etnograficznym, Oddziale Muzeum Narodowego w Poznaniu otwarta zostanie wystawa „Śladami Kanunu. Kultura albańska w wieloetnicznym Kosowie”.

 

balkanistyka.org została patronem wystawy

Projekt obejmuje przygotowanie oraz realizację wystawy na powierzchni ok. 300 m2, a także towarzyszących jej wydawnictw i wydarzeń muzealnych. Przedsięwzięcie to ma charakter międzynarodowy, łączy współpracę kilku muzeów polskich i zagranicznych. Wystawa poświęcona będzie problematyce wielokulturowości Kosowa oraz współczesnym przemianom tożsamości etnicznej jego mieszkańców, w szczególności kształtowaniu się nowego poczucia świadomości narodowej (Kosowarzy) w oparciu o kulturę albańską.
Poprzez prezentację obiektów kultury materialnej organizatorzy wystawy ukazać chcą kulturę tradycyjną, a za pomocą fotogramów, stanowiących integralną część wystawy, oparte na tradycji elementy kultury współczesnej. W tych dwóch kontekstach (kultura tradycyjna  i współczesna) ukazane ma zostać funkcjonowanie zasad prawa zwyczajowego (Kanunu) oraz ściśle z nim związane zasady honoru, gościnności, tolerancji religijnej, podziału pracy i obowiązków w ramach rodziny. Tematyka taka ma walory uniwersalne, a szczególnie aktualna jest w chwili obecnej, wobec wielu kontrowersji na arenie międzynarodowej dotyczących Kosowa.
Wystawa będzie pierwszą tego typu w Europie, największą w Polsce.. Zaprezentowane zostaną zbiory gromadzone od ponad 20 lat, kolekcja muzealna obejmie ponad 250 zabytków. Eksponaty wchodzące w jej skład pochodzą w znacznej większości sprzed ostatniej wojny w Kosowie. Wiele z nich ma wartość unikatową gdyż dokumentują utracone bezpowrotnie w wyniku działań wojennych i gwałtownie postępującej globalizacji, dziedzictwo kulturowe tego regionu.
Aranżacja plastyczna wystawy zaprojektowana została przez profesjonalnych artystów plastyków specjalizujących się w realizacjach wystawienniczych i posiadających wieloletnie doświadczenie w realizacji wystaw etnograficznych, pracowników poznańskiej Akademii Sztuk Pięknych,  prof. zw. Marka Owsiana i prof. zw. Marka Horę. Charakteryzuje ją nowatorskie podejście oraz zastosowanie nowoczesnych środków technicznych. Wystawa cieszy się też życzliwym wsparciem merytorycznym i finansowym Generalnego Konsula Honorowego Republiki Albanii w Polsce Jarosława Rosochackiego.
Rangę naukową projektu podnosi niewątpliwie planowana międzynarodowa konferencja naukowa „Kosowo-problem tożsamości” z udziałem referentów z Albanii i Kosowa oraz projektowane wydanie materiałów pokonferencyjnych w ramach II tomu serii wydawniczej Muzeum Etnograficznego MNP „Wyznania i perswazje”.

Celem wystawy jest też prezentująca całości zbiorów albańskich w Polsce. Z tego względu obejmować będzie ona nie tylko kolekcję poznańską (pochodzącą głównie z II poł. XX w.)  ale również obiekty reprezentatywne dla zbiorów  albańskich Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie (PME) i Muzeum Etnograficznego w Krakowie (MEK), wywodzące się w dużej mierze jeszcze z XIX i I poł. XX wieku. W ten sposób wystawa zyska dodatkowy wymiar czasowy.
W ramach realizacji projektu zostanie także wydane naukowe opracowanie w formie bogato ilustrowanego barwnego katalogu zbiorów opatrzonego obszernymi esejami wstępnymi dotyczącymi historii i etnografii Kosowa, w którym umieszczony zostanie także dodatkowo spis wszystkich obiektów z terenu Kosowa i Albanii znajdujących się w zbiorach PME i MEK.
Nadrzędnym celem projektu jest kształtowanie, w pierwszym rzędzie wśród dzieci i młodzieży, postawy zainteresowania, tolerancji i otwartości w stosunku do kultury innej niż rodzima, w szczególności kultury o silnych wpływach muzułmańskich, obciążonej w Europie wieloma negatywnymi stereotypami. Realizacja projektu ma na celu także otwarcie na dialog międzykulturowy oraz pogłębienie w społeczeństwie polskim wiedzy o mechanizmach kształtowania i podtrzymywania tożsamości kulturowej (m.in. w oparciu o prawo zwyczajowe) oraz przyczyn determinujących dawniej i obecnie powstawanie nowych państw w Europie i na świecie.

Zadania edukacyjne wystawy realizowane będą przez bardzo rozbudowany program uwzględniający:
– serię wykładów popularno-naukowych dotyczących Kosowa i Albanii, prowadzonych przez wybitnych znawców problematyki.
– przegląd filmów dokumentalnych poświęconych problematyce kulturowej Kosowa i Albanii – przewodnik po wystawie
– lekcje i warsztaty muzealne  dla dzieci i młodzieży
Specjalnie przygotowane zostaną, we współpracy z  Wydziałem Studiów Edukacyjnych (Zakład Pedagogiki Specjalnej) Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu, lekcje i warsztaty muzealne dla dzieci oraz młodzieży fizycznie i intelektualnie niepełnosprawnej.
Wystawie towarzyszyć będą koncerty muzyki etnicznej („zespół „Bałkany Śpiewają”– Noc Muzeów 2012 r., Kwartet Jorgi – X. 2012 r.) prezentujące folklor muzyczny Kosowa i Albanii.
Pokłosiem wystawy i towarzyszących jej działań edukacyjnych będzie konkurs fotograficzny oraz wystawa pokonkursowa „Kosowo i Albania. Współczesność wobec tradycji” (X-XI 2012 r.). Konkurs adresowany będzie do fotografów-amatorów, szczególnie studentów, a w jury znajdą się profesjonalni fotograficy, m.in. z Akademii Sztuk Pięknych w Poznaniu (Katedra Fotografii Wydziału Komunikacji Multimedialnej).
Kuratorem wystawy jest Joanna Minksztym, doktor nauk etnologicznych (Wydział Historii, Uniwersytet im. A. Mickiewicza w Poznaniu, 1994 r.). Ma ona wieloletnie doświadczenie akademickie i muzealne. Była stypendystką fundacji międzynarodowych, w tym Soros Foundation i Fulbright Foundation. W Muzeum Etnograficznym w Poznaniu pracuje od 1988 r., jest autorką wielu wystaw, dwóch publikacji książkowych oraz ponad 20 artykułów naukowych i popularno-naukowych.

Kontakt:
Joanna Minksztym
j.minksztym@mnp.art.pl
tel. +48 (61) 8523006

Zdjęcia M. Cieślawska

About Łukasz Fleischerowicz

KOMENTARZE