Home / Bałkany / „Spór o cyrylicę” a prawa mniejszości węgierskiej w Chorwacji
wegry chorwacja

„Spór o cyrylicę” a prawa mniejszości węgierskiej w Chorwacji

Przeciwko obecności cyrylicy w przestrzeni publicznej w Chorwacji opowiada się głównie Ugrupowanie w Obronie Chorwackiego Vukowaru, a także chorwacki Kościół katolicki. Mający swój początek w Vukowarze i dotyczący dwujęzycznych tablic spór, obecnie przeradza się w dyskusję nad ograniczeniem praw mniejszości narodowych w ogóle. Mniejszością najbardziej atakowaną pozostaje jednak mniejszość serbska, która jednocześnie jest najznaczniejsza. Jak na tym tle funkcjonuje o wiele mniej liczebna mniejszość węgierska?

Według ostatniego spisu ludności (2011), nieco ponad czteromilionową Chorwację zamieszkuje 186 633 Serbów, co stanowi 4,36% społeczeństwa. Kolejne mniejszości narodowe nie przekraczają 1% i przed Węgrami są to, kolejno: 31 479 Bośniaków (0,73%), 17 807 Włochów (0,42%) i 17 513 Albańczyków (0,41%). Węgrów w Chorwacji jest 14 048, co stanowi zaledwie 0,33% społeczeństwa.

Chorwaccy Węgrzy zamieszkują przede wszystkim wschodnią część kraju. Dwie trzecie z nich skupionych jest w graniczącej z państwem węgierskim żupanii osijecko-baranjskiej, położonej w północno-wschodniej Slawonii i Baranji (który to region podzielony jest między Chorwację i Węgry). Pozostali przedstawiciele tej mniejszości narodowej zamieszkują żupanie bielowarsko-bilogorską, vukowarsko-srijemską i primorsko-gorską. Gminą, w której Węgrzy stanowią większość mieszkańców, są położone w Baranji Kneževi Vinogradi. Język węgierski od 2009 roku jest tam urzędowy, podobnie jak jeszcze w pięciu pobliskich węgierskich skupiskach.

Zgodnie z prawem do informacji w języku mniejszości narodowej, raz na tydzień wychodzą węgierskojęzyczne czasopisma Horvátországi Magyar Napló oraz Új Magyar Képes Újság, do tego raz na miesiąc Horvátországi Magyarság oraz czasopismo dla dzieci Barkóca. Ponadto co roku wydawane jest Rovatkák. W języku węgierskim nadawane są także audycje radiowe, m.in. 30 minut dziennie w Radiu Osijek i 2 x 30 minut tygodniowo w Radiu Baranja. Węgrzy posiadają także swoje programy w lokalnych chorwackich telewizjach, a także prowadzą liczne strony internetowe.

W Chorwacji funkcjonuje pięć pozarządowych, węgierskich stowarzyszeń, z których dwa najważniejsze to Demokratyczna Unia Węgrów Chorwacji oraz Związek Stowarzyszeń Węgierskich.

Nieprzemiennie od 1999 roku, w Osijeku corocznie organizowane są Dni Węgierskie przez Węgierskie Towarzystwo Kulturalne Népkör. Osijek jest także siedzibą dla Edukacyjno-Kulturalnego Centrum Węgrów w Republice Chorwacji.

Węgierska mniejszość narodowa, jako autochtoniczna, ma zagwarantowane jedno miejsce w chorwackim parlamencie. Obecnie interesy Węgrów w Saborze reprezentuje pochodzący z Baranji Deneš Šoja. 

Porozumienie o ochronie mniejszości węgierskiej w Chorwacji i mniejszości chorwackiej na Węgrzech zostało podpisane przez Chorwację i Węgry w Osijeku w 1995 roku. Dotychczas nie odnotowano żadnych prób naruszenia praw węgierskiej mniejszości narodowej w Chorwacji.

Źródła: dzs.hr, knezevi-vinogradi.hr, pravosudje.hr, emagyar.net, uljppnm.vlada.hr, nipp.hr

About Joanna Berłowska

Ukończyła filologię serbską i chorwacką w Poznaniu, następnie przez dwa lata studiowała węgierski w Budapeszcie. Obecnie podróżuje po Europie Środkowej (także służbowo). Kiedy ma czas, pisze pracę magisterską o dwujęzycznych Węgrach w Wojwodinie. Od 2013 r. związana z redakcją portalu balkanistyka.org.
KOMENTARZE