Home / Polityka / Polityka zagraniczna / Turcja: 40-lecie inwazji na Cypr
Cypr

Turcja: 40-lecie inwazji na Cypr

Atak Turcji na terytorium Cypru nastąpił latem 1974, w odpowiedzi na juntę czarnych pułkowników na Cyprze. Do lat 60. XX wieku wyspa znajdowała się pod brytyjskim panowaniem i była zamieszkiwana zarówno przez Greków jak i Turków. W lipcu 1974 doszło do zamachu stanu, którego celem była natychmiastowa unia Cypru z Grecją (enosis).

Podczas inwazji więcej niż jedna czwarta ludności Cypru została usunięta z zajętej północnej części wyspy, gdzie Grecy cypryjscy stanowili 80% ludności. 60 tysięcy – tyle wynosiła turecka siła (40 tys. żołnierzyi 20 tys. bojowników). Po stronie przeciwnej stanęło 12 tys. żołnierzy cypryjskich i 2 tys. greckich. Najazd turecki zakończył się proklamowaniem uznawanej jedynie przez Turcję Tureckiej Republiki Cypru Północnego i podziałem wyspy wzdłuż monitorowanej przez ONZ zielonej linii o długości 180 km.

Czterdzieści lat po podziale Cypru, greccy i tureccy Cypryjscy uczniowie wciąż są uczeni odrębnych wersji na temat ich wspólnej historii, która przysporzyła bólu. W dniu 20 lipca 1974 r., pierwsze oddziały tureckie wylądowały na północnym wybrzeżu w Kyrenie, z deklarowanym celem ochrony mniejszości tureckiej części Cypru, po zamachu stanu dążącym do zjednoczenia wyspy z Grecją. Zamach nie doszedł jednak do skutku, ale w ciągu kilku tygodni na skutek interwencji tureckich żołnierzy, zajęto 37 procent wyspy leżącej na Morzu Śródziemnym.

Grecy twierdzą, że konflikt kosztował życie 3000 ludzi i tysiące rannych, a 1619 osób uznano za zaginionych. Nadal dla wielu Greków inwazja jest równoznaczna z okupacją trwającą do dziś, podczas gdy dla Turków była to operacja pokojowa, jak zresztą określa ją sama Ankara.

Paradoksalnie historycy mówią, że obie społeczności żyją razem od 500 lub 600 lat. Mieszkańcy mówią, że obchodzili wspólne wesela, pogrzeby, łączyło ich codzienne życie. Jednak nic takiego nie jest choćby wspomniane w podręcznikach szkolnych.  Jest jeszcze jedna zasadnicza różnica. Dla Turków cypryjskich konflikt sięga międzygminnych starć od grudnia 1963 r. i stycznia 1964 r. Przemoc doprowadziła do umieszczenia 500 Turków cypryjskich na liście zaginionych.

Sposób w jaki postrzegany jest konflikt, pełen skrajności, budzi strach i nieufność. Przykładem jest Elam, czyli ultra-nacjonalistyczna grupa, stworzona na wzór greckiego Złotego Świtu, który ma zwolenników wśród młodzieży cypryjskich Greków. Jak można tak młodych ludzi uczyć nienawiści do innych ludzi, których nigdy nie poznali?

Turcy cypryjscy świętują dziś (20 lipca) Turecki Dzień Pokoju i Wolności.

Źródło: theguardian.com hurriyetdailynews.com

About Agata Michalewicz

KOMENTARZE