Home / Polityka / Tureccy oficerowie skazani za zamach stanu

Tureccy oficerowie skazani za zamach stanu

Turecki sąd wymierzył karę pozbawienia wolności 322 oficerom wojskowym za zaplanowanie zamachu stanu w 2003 roku, przeciwko rządowi premiera Recepa Tayyipa Erdoğana.

Sąd w Silivri, na zachodnich obrzeżach Stambułu, początkowo skazał na dożywocie trzech starszych rangą oficerów wojskowych, oskarżonych o kierowanie przebiegiem akcji, tj. byłego szefa sił powietrznych İbrahima Fırtına, byłego szefa marynarki wojennej Özdena Örneka oraz byłego dowódcę armii Çetina Doğana. Ostatecznie wyrok został zmieniony na karę dwudziestu lat pozbawienia wolności. Pomimo, że najsurowsza kara dotknęła trzech dowódców, pozostałe 322, zarówno pracujących jak i emerytowanych oficerów, również spędzi najbliższe lata w więzieniu, podczas gdy 34 mężczyzn zostało uniewinnionych.

Proces postrzegany jest jako kluczowy krok w kierunku złagodzenia militarnej władzy. Przez dziesiątki lat, świecka struktura polityczna kraju była manipulowana i kontrolowana przez wojsko, które przeprowadziło trzy zamachy stanu między 1960 a 1980 rokiem i wywierało ogromną presję na pro-muzułmański rząd, aż do jego ustąpienia w 1997 roku.

Partia Sprawiedliwości i Rozwoju (AKP), na czele z Erdoğanem, która doszła do władzy dziesięć lat temu, w dążeniu do umacniania demokracji znacznie zmniejszyła wpływ wojska na politykę, zwłaszcza na obsadzanie stanowisk ministerialnych. W tym czasie wymiar sprawiedliwości zainteresował się osobami podejrzanymi o próbę przeprowadzenia zamachu stanu.

Przebieg procesu

Oficerowie wojskowi zostali oskarżeni o spisek mający na celu zbombardowanie zabytkowych meczetów w Stambule podczas piątkowych modlitw i spowodowanie konfliktu z Grecją. Liczyli na to, że taka sytuacja będzie wystarczającym uzasadnieniem militarnego przewrotu. Generałowie planowali zdyskredytować rząd, powodując zamęt w mieście. Mieli nadzieję, że po okrucieństwach, jakie spowoduje eksplozja ładunków wybuchowych, ogół społeczeństwa będzie na tyle wstrząśnięty, że zażąda wkroczenia wojska i przejęcia przez nie władzy w państwie.

Prokuratorzy zażądali kary od 15 do 20 lat pozbawienia wolności dla 365 oskarżonych, spośród których aż 364 jest oficerami. Skazany na 18 lat więzienia, Engin Alan, jest emerytowanym generałem, wybranym w zeszłym roku do parlamentu jako członek Partii Ruchu Nacjonalistycznego (MHP). Bilgin Baranlı miał spore szanse, aby stać się dowódcą sił powietrznych przed aresztowaniem w ubiegłym roku.

Kierowani zemstą

Proces nie jest pozbawiony kontrowersji. Rząd Erdoğana oskarżany jest o wykorzystanie sytuacji jako sposobu na uciszenie przeciwników politycznych. Kiedy rozpoczęło się postępowanie sądowe, wojskowi cieszyli się społecznym poparciem. Ludzie byli zszokowani dowiadując się, że generałowie byli zdolni posunąć się tak daleko, aby obalić AKP i obecnie urzędującego premiera.

Nastąpił jednak zwrot, sekularyści oskarżyli rząd o prowadzenie „polowania na czarownice”, a opinia publiczna uznała, że organy ścigania posunęły się za daleko, zatrzymując niewłaściwe osoby. Tysiące ludzi, w tym dziennikarzy, prawników i polityków, przebywają obecnie w więzieniu lub nadal toczą się przeciwko nim procesy. Organizacje praw człowieka stawiają pytanie o zobowiązanie Turcji wobec praw demokratycznych.

Wojsko tureckie jest drugą największą siła w NATO, zaraz po Stanach Zjednoczonych. Jego głównym wyzwaniem byli krajowi bojownicy z Partia Pracujących Kurdystanu (PKK) uznawaną przez Ankarę, Stany Zjednoczone i Unię Europejską za organizację terrorystyczną.

W ciągu ostatnich kilku miesięcy miały miejsce najcięższe walki, od czasów gdy PKK chwyciło za broń w 1984 roku w celu utworzenia kurdyjskiego państwa. Tureccy żołnierze stacjonują również w Afganistanie, Północnym Cyprze i Libanie, a także w małych obserwacyjnych stanowiskach utworzonych w 1990 roku w Iraku.

Dopiero następne wybory parlamentarne pokażą czy działania premiera Erdoğana, również te dotyczące wojska, okazały się słuszne.

Źródło: france24.com

About Julia Krajcarz

KOMENTARZE