Home / Kultura / Literatura / „Turkey and Europe. Challenges and Opportunities”

„Turkey and Europe. Challenges and Opportunities”

Pozycja „Turkey and Europe. Challenges and Opportunities” pod redakcją Adama Szymańskiego, ukazała się jako wydawnictwo Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych w 2011 roku, w czasie, gdy nadal nie wiadomo, czy dla Turcji znajdzie się miejsce w Unii Europejskiej. Równocześnie zaczyna poddawać się w wątpliwość chęć samej Republiki Tureckiej do wstąpienia w struktury unijne. Zmieniające się warunki polityczne sprawiają, że zarówno przyszłość samej Unii stoi pod znakiem zapytania, jak i aspiracje Turcji skierowują się na inne obszary.

Książka została podzielona na dwie części, z których pierwsza zawiera 6 artykułów prezentujących 6 zagadnień dotyczących obaw związanych z ewentualnym wejściem Turcji w struktury unijne, a druga prezentuje tę samą liczbę artykułów dotyczących ewentualnych pozytywnych skutków i nadziei związanych z tym zdarzeniem. Rozdziały te poprzedzone są wstępem wyjaśniającym intencje powstania książki, a całość wieńczy podsumowanie dokonujące rewizji przedstawionych poglądów, jak również notki biograficzne o autorach artykułów.

Właśnie dobór autorów poszczególnych artykułów jest wielką zaletą tej publikacji, bowiem są to specjaliści w swoich dziedzinach, naukowo opracowujący poszczególne zagadnienia, które stały się tematami artykułów. Autorzy ci są uznanymi autorytetami, najlepszymi w kraju w obecnej chwili znawcami prezentowanych przez siebie tematów. Czytając poszczególne rozdziały czytelnik czuje, że podjęte przez nich tematy nie zostały im zlecone czy też narzucone, lecz że są ich pasją i dogłębnie znanymi, przemyślanymi i rzetelnie opracowania zagadnieniami. Wśród nich są zarówno filolodzy, jak i politolodzy, ekonomiści czy historycy. Te różne profile badań sprawiają, że prezentowany materiał dodatkowo zyskuje walor różnorodności ujęcia omawianych tematów.

Ci znakomicie dobrani autorzy, mimo różnych profilów prezentacji tematów, kładących nacisk na różne aspekty, wypracowali wspólny sposób prezentacji swych przemyśleń, w postaci mniej więcej zbliżonych objętościowo artykułów, liczących ok. 20-30 stron. To również sprawia, że całość publikacji posiada zharmonizowany układ przystępnie przekazujący czytelnikowi różne zagadnienia z podobnym zasyceniem i dokładnością danych, nadając lekturze pracy wyrównany rytm. Czytelnik nie odczuwa więc niedosytu, zagłębiając się w jedne tematy, jednocześnie czując nadmiar informacji w prezentacji innego zagadnienia. Zatem każdy z autorów wprowadza czytelnika w znane sobie zagadnienie w podobnie nasycony szczegółowością sposób prezentacji.

W części pierwszej, dotyczącej obaw związanych z ewentualną obecnością Turcji w Unii Europejskiej, obok tematów dotyczących kwestii kurdyjskiej, cypryjskiej, stosunków z Grekami cypryjskimi, kwestii ekonomicznych, religijnych i dotyczących partii politycznych, czytelnik, przyzwyczajony do kojarzenia tureckiej polityki zagranicznej z problematycznymi kontaktami z Grecją oraz Armenią, mógłby oczekiwać obszerniejszego poruszenia tych kwestii, jeśli nie w postaci oddzielnych rozdziałów poświęconych tym zagadnieniom, to szerszego omówienia w zakresie istniejących artykułów. Być może okazałoby się, że te powszechnie kojarzone z turecką polityką zagraniczną tematy nie są pierwszymi i najważniejszymi we współczesnych realiach politycznych.

Wartą szczególnego podkreślenia zaletą tej publikacji jest fakt aktualności prezentowanych informacji. W oczywisty sposób autorzy artykułów muszą zapoznać czytelnika z tłem historycznym badanych przez siebie zagadnień, kładąc jednak największy nacisk na najświeższe informacje i jednocześnie, dokonując nie tylko ich prezentacji, ale bardzo szczegółowej analizy. W niektórych z prezentowanych tematów obserwacje są doprowadzone w opisach do wydarzeń roku 2010, w innych, do 2011. Autorzy artykułów powołują się na najnowsze publikacje źródłowe i analityczne dotyczące tematów swoich specjalizacji, które ukazały się zarówno drukiem, jak i w internecie. Czytelnik przyzwyczajony do zebrania danych bibliograficznych w jednym miejscu, czy to na końcu rozdziału czy pod koniec całej publikacji, może czuć się nieusatysfakcjonowany koniecznością szukania źródeł odniesienia w przypisach w ciągu tekstów.

Wydarzenia tzw. wiosny arabskiej, działania wojenne w Syrii, a także nasilający się kryzys ekonomiczny w Unii Europejskiej sprawiają, że kwestia ewentualnego wstąpienia Turcji w struktury unijne, staje się w ostatnim czasie problemem jeszcze bardziej dyskusyjnym i coraz częściej poddawanym w wątpliwość realizacji. Stąd też czytelnik publikacji „Turkey and Europe. Challenges and Opportunities” może tylko żałować, że opis prezentowanych zagadnień nie sięga aktualności z roku 2012, obfitującego w dyskusje na temat przyszłości samej Unii Europejskiej wydarzeń w Syrii i zaangażowania Turcji w przebieg i rozwiązanie tego konfliktu, rozmowy w kwestii budowy gazociągów transportujących surowiec znad Morza Kaspijskiego do Europy i wyboru pomiędzy Nabucco-West i TAP, szukającej alternatywy energetycznej wobec rosyjskiego gazu. Dynamika, jak i sama obfitość zdarzeń tak mocno dotyczących samej Turcji i Unii, szczególnych partnerów politycznych i gospodarczych, którym poświęcono prezentowane publikacje, w obecnym, 2012 roku sprawia, że czytelnik odczuwałoby chęć zaznajomienia się z opinią specjalistów w kolejnej publikacji tego typu. Być może należałoby już dla niej przyjąć optykę skupiającą się na analizie problemu utraty Turcji dla Unii Europejskiej, procesu zniechęcenia, przedłużania procesu decyzyjnego, jawnego oponowania wobec wstąpienia Turcji do Unii. Bieżące miesiące są czasem zdarzeń, w których waży się los procesu integracyjnego Turcji, rozpoczętego już kilkadziesiąt lat temu i, być może, teraz należałoby przebadać i omówić zagadnienia, ukazującej z perspektywy nie wciąż jeszcze otwartego procesu możliwej akcesji, tylko jako procesu, którego finał już został zdecydowany, wciąż nie zamkniętego, ale właściwie już straconego dla realizacji.

Publikacja ta, choć najpierw ukazała się w języku polskim, dzięki wydaniu w języku angielskim, dotrze do szerokiego grona czytelników także spoza Polski, kraju pochodzenia autorów artykułów. W niektórych z tekstów pojawiają się informacje dotyczące stanowiska Polski w różnych kwestiach dotyczących wspólnych relacji turecko-unijnych, co również jest niebagatelnym walorem tej pracy.

Jest to rzetelna, napisana bardzo rzeczowym i ciekawym językiem praca warta lektury dla każdego zainteresowanego nie tylko współczesną Turcją i jej relacjami z Unią Europejską, ale także współczesną polityką europejską, śródziemnomorską, bliskowschodnią, kaukaską oraz środkowoazjatycką.

About Julia Krajcarz

KOMENTARZE