Home / Kultura / Wystawa upamiętniająca 99. rocznicę powstania Republiki Tureckiej
Wystawa - todayszaman.com

Wystawa upamiętniająca 99. rocznicę powstania Republiki Tureckiej

Ośrodek Badawczy w Stambule (Istanbul Araştırmaları Enstitüsü) wystawił nową ekspozycję pod tytułem „Republic: New Individual, New Life” w celu uhonorowania 99. rocznicy powstania Republiki Tureckiej. Pod mecenatem Ekrema Işına pokaz ma charakter archiwalny i sięga do czasów nowej jednostki, która stworzyła nowe życie po upadku Imperium Osmańskiego.

- Zaczynając od 1930 r., wystawa rzuca światło na niebywałe powstanie Republiki Tureckiej dzięki wspólnemu wysiłkowi ambitnych i pełnych entuzjazmu naukowców, intelektualistów, nauczycieli, żołnierzy, lekarzy, inżynierów, prawników oraz przedstawicieli wielu innych profesji – wyjaśnia kustosz w ostatnim wywiadzie dla prasy.

Według niego, republika „odkryła Nową Jednostkę”. – Zbiera jedną ze szczątek imperium i chwyta za rękę tego, który ma zbudować „Nowe Życie”. „Nowa Jednostka” to kreatywna myśl republiki, czyli doświadczenia i osiągnięcia „Nowego Życia”. Zebrane w całość, doświadczenia te tworzą antologię modernizacji. Jeśli przekartkujemy jej strony, ukaże się nam stopniowy proces przechodzenia od życia z restrykcjami, do życia z szerokimi granicami. Na poziomie społecznym masy przekształcono w rzeczywiste społeczeństwo z „Nowym Życiem”. Jesteśmy świadkami tego, jak „Nowa Jednostka” rozpoczyna dzieło od zarysu „Nowego Życia”, a kończy na jej pełnej konstrukcji –  Işın szczegółowo omawia renesans odzwierciedlany przez owe nowe życia, renesans, który odkywa, nie podbija, ale raczej stawia pytania, tworzy i konstruuje.

Dla kustosza pokaz stanowi próbę nowej oceny modernizmu, „Nowego Życia” i „Nowej Jednostki” przez wiodące figury republiki, które wywarły ogromny wpływ na polu archeologii, muzyki, architektury, literatury oraz sztuki. Jedną z nich jest Halet Çambel, pierwsza kobieta – archeolog w Turcji. – Ona wyruszyła w swoją wielką podróż w czasy Neolitu dla każdego i z każdym. Przeobraziła swe odkrycia w projekty społeczne i postawiła ludy Anatolii w centrum – wyjaśnia  Işın.

- Fundamentalne problemy w sercu republikańskiej architektury jeszcze na poziomie intelektualnym rozwiązał Sedad Hakkı Eldem, to on zbudował republikański intelektualny most pomiędzy tradycją a modernizmem. Z drugiej strony, inny architekt, Turgut Cansever, najpierw stworzył intelektualny kokon swojej własnej koncepcji architektury, a dopiero później, już w tym kokonie znalazł miejsce dla architektury myśli. – mówi Işın – Cansever zawsze kładł nacisk na intelektualną konstrukcję, które mogłoby odzwierciedlać esencję życia. Ten intelektualny projekt równie dobrze mógłby stanowić przykład modernizmu Le Corbusiera, jak i „jedności bytu” Ibn Arabiego. Na wspólnej płaszczyźnie współczesności i metafizyki, architektura Cansevera wyniosła pogoń republiki za cywilizacją na wyższy poziom – dodaje Işın.

W podobnym duchu, jak reszta intelektualistów tamtego okresu, Muhsin Ertuğrul połączył teatr współczesny i filmowe doświadczenia, jakie nabył w Paryżu, Berlinie i Moskwie ze swoją wiedzą na temat Turcji, kierując to w stronę sztuk performatywnych w celu przemiany społecznej oraz popularyzacji estetyki. – Wykorzystał możliwości niemieckiego ekspresjonizmu i sowieckiego futuryzmu, aby zbudować Nowe Życie i udało mu się to. Wiele teatralnych i filmowych instytucji ceni jego autorytet – kontynuuje Işın.

W katalogu ekspozycji Özkan  Manav poświęca artykuł Ahmedowi Adnanowi Saygunowi. Opisuje go, jako jednego z wiodiących muzyków, którzy przyczynili się do zjednoczenia tureckiej muzyki polifonicznej z zachodnią muzyką klasyczną. – Innymi słowy, był jednym z pionierów, który wyniósł sztukę kompozycji w Turcji na pioziom światowy.

Ponadto zajmował się edukacją i był intelektualistą, dzieło jakie po sobie pozostawił na temat tureckiej muzyki polifonicznej może być porównane do architektury Sedada  Hakkı Eldema oraz dramatów Muhsina Ertuğrula – dodaje Manav.

Katalog ekspozycji zawiera artykuły o innych osobowościach tamtego okresu, jak Mehmet Özdoğan, Aykut Köksal, Burçak Evren, Hakan Kaynar, Melih Duygulu i Turan Tanyer, opisując ich portrety jak i poświęcając miejsce na charakteryzację życia w mieście i na wsi.

„Republic: New Individual, New Life” jest wystawiane pomiędzy 11 grudnia br. a 17 maja 2014 r.

Magdalena Malec

Źródła:en.iae.org.tr

About Katarzyna Glinko

Absolwentka politologii i stosunków międzynarodowych, stypendystka programu Socrates Erasmus w Turcji. Mieszkała w Stambule, gdzie studiowała Business & International Relations na İstanbul Kültür Üniversitesi. Miłośniczka dalekich i bliskich podróży, uwielbia odkrywać nowe miejsca, ale też wracać do tych ukochanych. Jest autorką przewodnika "Stambuł i europejska część Turcji".
KOMENTARZE